Iran studeert op nieuw aanbod ‘5+1’

Iran neemt een pakket nucleaire, politieke en economische aanmoedigingsmaatregelen in overweging, dat het zaterdag werd aangeboden namens de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland.

Maar de voorwaarde dat het land eerst moet stoppen met het verrijken van uranium, is voor de Iraniërs onacceptabel.

Een delegatie onder leiding van de Europese buitenlandcoördinator Javier Solana bood het pakket aan, uit naam van de Verenigde Staten, China, Frankrijk, Groot-Brittannië, Rusland en Duitsland. „Dit aanbod is genereus, alomvattend en een goed startpunt voor onderhandelingen over Irans nucleaire programma”, zei Solana op een persconferentie in Teheran.

Maar de details van het aanbod zijn zeer vaag en het pakket lijkt niet veel te verschillen van een aanbieding uit 2006. Iran kan lichtwaterreactoren krijgen, met „bindende garanties voor de levering van brandstof”. Tevens wordt „vergaande samenwerking” voorgesteld „op het gebied van kernafval-management”.

Maar Iran wil niet afhankelijk zijn van andere landen die in de toekomst wel eens hun afspraken niet zouden kunnen nakomen. Het land werkt momenteel al aan zwaarwatertechnologie, verrijkt zijn eigen uranium en hoopt dit jaar in de stad Bushehr zijn eerste kerncentrale te openen.

Solana vroeg om „maatregelen om het vertrouwen te herstellen” en legde later uit dat de eerste vereiste is dat Iran het verrijken van uranium opschort. Voor Iran is dat een gepasseerd station. Van 2003 tot 2005 was het land al vrijwillig gestopt met verrijken, na een belofte van Europese landen dat dit het onderling vertrouwen zou versterken. Na de verkiezing van Mahmoud Ahmadinejad als president in 2005 werd het verrijken weer gestart, omdat er volgens Iran niets van de Europese beloftes was terechtgekomen.

Een regeringswoordvoerder had daarom bij voorbaat al gezegd dat iedere verwijzing naar het bevriezen van verrijkingsactiviteit in het voorstel onacceptabel zou zijn. „Als het pakket spreekt van opschorting van het verrijken van uranium, is er geen noodzaak om het te bespreken”, zei hij.

Iran kwam in april met een eigen voorstel voor een oplossing voor de nucleaire kwestie. Het grootste verschil met het aanbod van de ‘5+1’ dat nu op tafel ligt, is dat de Iraniërs zonder voorwaarden vooraf aan onderhandelingen willen beginnen. De nieuwe Iraanse parlementsvoorzitter en tot 2007 toponderhandelaar met het Westen, Ali Larijani, zei gisteren dat Iran overeenkomsten gaat zoeken tussen de beide plannen. „Maar ik waarschuw de westerse landen om geen geheugenverlies te ontwikkelen. Het heeft geen zin om Irans tijd te verspillen.”