Bosbranden

Lege zalen, verveling en plichtmatig applaus. De ‘afscheidstournee’ van George W. Bush voelt inderdaad als het optreden van een vergeten popidool. Slecht bij stem en toch doorgaan. Maar het is de vraag wat erger is: gedag zeggen tegen een zee van opstandigen of tegen lege zalen? Ziedaar het trieste einde van een gevallen anti-held. Zelfs de grootste Bush-haters willen er hun energie niet meer aan kwijt.

Toch blijft de man uit Crawford er uitgesproken gelaten onder. Heeft overal vuurtjes gestookt zonder veel rekenschap te geven van de bosbranden die hij heeft veroorzaakt – spijt komt in zijn vocabulaire niet voor. ‘Of hij het anders had willen doen’ luidde de vraag. ‘Daar is de kans niet toe in mijn branche’, grapte de president droog. En voor wie het niet geloven kon: nee, hij hield niet van oorlog. Zijn beste verdediging bleef een vlucht naar de toekomst, wanneer de geschiedenis haar oordeel velt. Ook geboren verliezers verdienen hoop.

Verder bleef het oorverdovend stil in Europa. In Washington is dat afgeschilderd als de serene rust na moeizaam bereikt succes: Amerika en Europa gunnen elkaar weer licht in de ogen – bravo Bush. Maar zonder vrede in het Midden-Oosten, de onverminderde terreur en een zwaar beschadigd Amerikaans imago in de wereld lijkt de stilte vooral pijnlijk. Niets van hetgeen Bush voor ogen stond is gelukt. Dit was het zwijgen na groot falen.

Bij gebrek aan beter zijn alle ogen op de toekomst gericht. Maar ook die biedt weinig hoop. De erfenis van uitgelokte rampspoed is zo groot, dat zelfs de Amerikaanse president van de toekomst, die nu eenmaal om zijn binnenlandse beleid wordt gekozen, de wereld weinig verlossing zal kunnen bieden.

Koud 24 uur nadat hij zijn kandidatuur voor het Democratische presidentschap had opgeëist, sprak Barack Obama, tot woede van de Arabische wereld, zijn steun uit voor een ongedeeld Jeruzalem. Een oud standpunt waar de zelfverklaarde brenger van verandering nooit eerder over had gerept.

Of hij het anders had willen doen, luidde de vraag.

Floris-Jan van Luyn