Niet scherp genoeg

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Ingo Metzmacher. Zuidam: Adam Interludes, Messiaen: Eclairs sur l'Au-delà. Gehoord: 13/6 Concertgebouw, Amsterdam. Herh.: 14/6. Info: www.hollandfestival.nl.

Stukje bij beetje kan het publiek al kennismaken met Rob Zuidams nieuwe opera naar Vondels Adam in Ballinschap, die volgend jaar bij de Nederlandse Opera in première gaat. Het Koninklijk Concertgebouworkest speelde gisteren (en vanavond weer) de Adam Interludes die Zuidam al vóór de opera af is, los laat uitvoeren. Volgens Zuidam zijn het redelijk zelfstandige stukken, die wel materiaal uit de opera gebruiken, maar niet noodzakelijk in dezelfde chronologische volgorde. In opdracht van het KCO schreef Zuidam ze tevens als hommage aan Olivier Messiaen.

De Interludes hebben inderdaad een eigen dramatische spanningsboog, en zijn muzikaal uiterst verhalend, wat ze erg geschikt maakt als los concertstuk.

De contrasten zijn niettemin groot: de eerste, ‘O, knaegend naberou’, heeft een wat behekste sfeer, met een aanhoudent rinkelende triangel die verwijst naar het slot van Messiaens Eclairs sur l'Au-delà. Hier proberen akkoordblokken en ook al Messiaen-achtig slagwerk doorheen te dringen.

In de tweede Interlude valt na een majestueus begin een vervreemdende leegte, die verslagenheid lijkt uit te drukken. De laatste, ‘Dat de paradysgront dreunt’ begint met een dreunen in bassen en celli, om met een verrassend gebaar van triomf te eindigen.

Het orkest had de Interludes wel scherper kunnen spelen. In de tutti-passages van Messiaen’s Eclairs sur l’Au-delà had de balans – ondanks de hoge volumes – verfijnder gekund. Maar de delen voor strijkers alléén waren adembenemend fragiel en gewichtloos.