Nabestaanden krijgen rol bij orgaandonatie

Het kabinet heeft gisteren besloten het donorregistratiesysteem uit te breiden. Minister Klink (Volksgezondheid, CDA) verwacht dat het aantal donoren door verschillende maatregelen met een kwart toeneemt.

Iedereen die zich niet geregistreerd heeft als orgaandonor zal per brief worden opgeroepen dit alsnog te doen. De belangrijkste wijziging in het uitgebreidere registratiesysteem is dat de rol van de nabestaanden nadrukkelijk wordt vastgelegd. Behalve ‘Ja’, ‘Nee’, ‘Mijn naasten beslissen’ en ‘Specifiek persoon beslist’, kunnen mensen straks ook kiezen voor ‘Ja, ik geef toestemming voor donatie, mits mijn nabestaanden instemmen’. Daardoor kunnen zij hun naasten betrekken bij de beslissing. Het kabinet verwacht dat nabestaanden in dit geval vaker toestemming zullen geven dan bij het ontbreken van registratie. Paul Beerkens van de Nierstichting zei eerder deze week weinig heil te verwachten van deze wijziging.

Een systeem waarbij iedereen die geen bezwaar maakt automatisch orgaandonor is, komt er definitief niet. Eerder deze week pleitte de door minister Klink ingestelde Coördinatiegroep orgaandonatie daar wel voor. Volgens het kabinet zijn er te grote juridische bezwaren tegen dit systeem. Klink was zelf in het verleden nog voorstander, maar nu is hij van mening dat een lichaam van een overledene niet het eigendom van de overheid kan zijn. Als een overledene niet kenbaar heeft gemaakt of hij wel of geen donor wil zijn, moeten zijn nabestaanden beslissen.

Het kabinet schakelde de coördinatiegroep vorig jaar in na de grote aandacht die de Donorshow van omroep BNN kreeg. Ongeveer zeven miljoen volwassenen hebben niet vastgelegd of ze na hun overlijden organen willen afstaan. Vorig jaar overleden 152 mensen die op een wachtlijst stonden voor een orgaan.

Het kabinet vindt het zelf van groot belang dat de overheid afstapt van een neutrale positie. Tot nu toe droeg de overheid uit dat mensen een keuze moesten maken, ongeacht welke. „Nu spreken we uit dat we een diepe voorkeur hebben dat mensen ‘ja’ zeggen”, zei Klink gisteren. Met voorlichtingscampagnes zal de overheid dit gaan uitdragen. Een andere organisatie en financiering van orgaandonatie in de ziekenhuizen moet ook bijdragen aan meer donororganen.

CDA en PvdA willen dat gemeentehuizen een donorformulier meegeven als burgers hun nieuwe paspoort of rijbewijs komen ophalen. Mensen die geen voorkeur hebben doorgegeven, moeten op die manier worden gestimuleerd dat alsnog te doen.