kwesties@nrc.nl

Vrouwen leken volgens een artikel van vorige week bij het bevallen massaal te kiezen voor een ruggeprik in het ziekenhuis. Maar er zijn nog genoeg liefhebbers van natuurlijk thuis baren.
(Illustratie Olivia Ettema) Ettema, Olivia

Uitpuffen

Mijn eerste dochter werd onverwacht in het ziekenhuis geboren omdat ze gepoept had in het vruchtwater. Ondanks de zogenoemde kunstbevalling met vacuümpomp was ik tevreden over de zorg en het herstel.

Nu ik echter mijn tweede dochter thuis heb gekregen is de tevredenheid over die eerste bevalling gedaald. Baren blijft een hele klus, maar nu gaven de verloskundige en de kraamhulp mij persoonlijke (na-)zorg, mijn dochter werd meteen aangelegd en ik kon na het douchen zelfs in mijn eigen tuintje uitpuffen. Het herstel verloopt dan ook als een zonnetje.

Terugkijkend spijt het me dat ik de eerste keer nog niet eens persweeën had toen het kind eruit werd gesleurd, terwijl ik nu met trots kan zeggen dat ik deze zelf ter wereld heb gebracht. Puur natuur, zonder foetusmonitor of pijnbestrijding, zoals vrouwen dat al sinds Eva doen. Misschien had dat achteraf gezien bij de eerste ook best gekund… maar misschien had ze nu dan hersenletsel gehad.

Mijns inziens is het voor vrouwen onmogelijk om te kiezen waar de grens ligt tussen maximaal eigen comfort (thuis) en minimaal risico voor het kind (ziekenhuis), gelukkig ligt die keuze voor wie thuis wil bevallen in de capabele handen van de verloskundige.

Saskia Bons

Placenta

In november 1983 beviel ik van mijn eerste kind, ik was op een paar dagen na 28 jaar. Bij een eerste kind heb je geen idee hoe alles zal verlopen. Mijn (mannelijke) huisarts, die ik toen voor het eerst zag, zou mijn bevalling doen. Mijn zwangerschap verliep zonder problemen, echo’s maken waren er niet bij en ik wilde absoluut thuis bevallen.

Toen de bevalling zich volgens ‘het boekje’ aankondigde bleek een vervangster van de huisarts aanwezig te zijn. Mijn eerste kind werd zonder problemen geboren, maar mijn placenta bleef zitten; een snelle aftocht naar het ziekenhuis was nodig. Bij mijn tweede kindje had ik ideale begeleiding door een verloskundige die helemaal meeleefde. Ook bij deze bevalling bleef de placenta zitten en was wederom ziekenhuisopname noodzakelijk. Bij het derde kind kon ik er niet onderuit in het ziekenhuis te bevallen, vanwege het verhoogde risico: en natuurlijk werden zowel baby als placenta zonder complicaties op de wereld gezet.

Ik zou, als ik het nogmaals moest doen, weer thuis willen bevallen, omdat ik erg hecht aan een vertrouwde omgeving, waarin ik mezelf kan zijn. Natuurlijk kost bevallen pijn en moeite, maar meestal, als je een gezond kind op de wereld hebt gezet, ben je dat snel weer vergeten! Ik heb soms wel eens het gevoel dat er teveel op risico wordt ingezet, dat vrouwen ongerust worden gemaakt en dat dus zogenaamd het zekere voor het onzekere wordt gekozen.

Dorie Geers

Ruggenprik

Ik heb drie kinderen gekregen: twee in de VS (jaren 50) en een in Nederland. (1961). In Amerika werd niet gevraagd naar een voorkeur, want iedereen kreeg automatisch een ruggenprik, uiteraard in het ziekenhuis. Thuisbevallingen werden niet gedaan. Mijn zuster wilde een natuurlijke bevalling en heeft lang moeten zoeken om een arts te vinden die dat wilde doen. (Uiteraard in een ziekenhuis).

Mijn jongste kind is op natuurlijke wijze geboren, in een ziekenhuis. Mijn conclusie luidt: een bevalling met ruggenprik is onnatuurlijk. Je ziet iets gebeuren tussen je benen, maar neemt er geen deel aan.

De ontsluitingweeën moet je onverdoofd meemaken en pas bij de persweeën krijg je de ruggenprik. Dan heb je het ergste al achter de rug. Nadat de baby geboren is moest ik nog 24 uur plat blijven liggen om permanente hoofdpijn te voorkomen.

De natuurlijke bevalling doet zijn naam eer aan. Je bent er helemaal bij en maakt het echt mee. Geen moment heb ik verlangd naar een ruggenprik. Na de geboorte van de baby kun je meteen rechtop zitten en genieten van een kopje koffie.

A.M.Zimmerman

Vrouw zijn

Drie maal ben ik zeer naar tevredenheid thuis bevallen en hebben wij een dochter en twee zoons gezond ter wereld gebracht onder begeleiding van een huisarts (2) en een vroedvrouw.

Mij gaf het een gevoel van totaal vrouw zijn (dat je lijf hier allemaal toe in staat is!), juist omdat het thuis plaats vond en buiten de medische sfeer bleef. Ik voelde mij prettig thuis en kon de weeën rondlopend in mijn eigen omgeving samen met mijn man goed opvangen.

Het mooie van thuis bevallen is ook dat je dan direct met je baby in je eigen omgeving bent, liggend in je eigen bed, wat een heel intieme ervaring is passend bij het wonder van de geboorte. Je kind wordt ook niet direct meegenomen om allerlei onderzoeken te ondergaan. Bij de derde konden mijn oudste kinderen ook al heel snel na de geboorte komen kijken.

Wat betreft de pijn kan ik zeggen dat die bij mij niet ondraaglijk was. Ik merkte dat je een soort morfine aanmaakt wat het ook dragelijker maakt. Direct na de bevalling is de pijn weg en blijft de opluchting en blijdschap over zodat je pijn snel vergeet. Het starten van borstvoeding is denk ik ook makkelijker in je eigen vertrouwde omgeving. Een positieve ervaring met bevallen is bovendien bevorderlijk voor een goede start van het hechtingsproces met de baby, zo noodzakelijk voor diens gezonde psychische ontwikkeling.

Ik vind het jammer dat in Nederland nu ook steeds meer een angstcultuur ontstaat waarin bevallen gemedicaliseerd wordt, terwijl we eerst zo trots waren op onze cultuur van thuis bevallen. De begeleiding thuis is veel persoonlijker zodat je je gesteund voelt en geen nummer. Kortom ik hoop dat de thuis bevallingen niet gaan verdwijnen en dat we als enige land in Europa dit nog lang in stand houden.

Cecile Gunning

Vroedvrouwenmaffia

Tot mijn zwangerschap en de daarbij behorende bevalling vond ik mijzelf een zelfbewuste vrouw. De vroedvrouwenmaffia verstoorde dit zelfbeeld bijzonder effectief. Als ik mijn voorkeur voor een poliklinische bevalling en mijn twijfels over door hen zo vurig gepromote thuisbevalling naar voren bracht, werd die superieur weggewuifd. „Zo’n gezonde vrouw als u is thuis véél beter af. Fijn in uw eigen omgeving en wat zijn er nou helemaal voor risico's?” Ik liet mij – onervaren als ik was – ompraten en hing tot kort voor wat een feestelijke thuiservaring moest worden, boven de bevallingslectuur die mij moest klaarstomen voor deze montessoriaanse ‘leer het mij zelf te doen’ opgave.

Het was zover, de baby kondigde zich twee weken na de uitgerekende datum aan. De verloskundige die kwam had ik nog nooit gezien, „Ja je eigen vroedvrouw heeft vrij”. Zij verliet het huis weer met achterlating van een volledig onervaren leerling-verloskundige. En o, wat had ik het fijn in mijn vertrouwde omgeving: úren bracht ik door in onze krappe douchecel om wat verlichting te vinden. Bij de zoveelste heftige wee kotste ik mijn eigen vertrouwde bed onder, en mijn man was druk bezig de huishoudelijke taken die hierbij kwamen kijken het hoofd te bieden. Deze gezellige thuisgebeurtenis resulteerde uiteindelijk in een letterlijk pijnlijke aftocht naar het ziekenhuis; het schoot toch onvoldoende op met die ontsluiting.

De ontvangst in het ziekenhuis was een bevrijding. Gekwalificeerd en hartelijk personeel dat voltallig klaar stond voor mij! De geruststellende woorden van de gynaecoloog die gewoon aanwezig was! Mijn man die zijn aandacht volledig bij de bevalling kon houden!

En wat waren we blij dat onze zoon na een moeilijke vacuümverlossing onmiddellijk door de kinderarts onderzocht werd. Zelden voelde ik mij meer thuis dan daar in het ziekenhuis waar onze zoon en ik de dag en de nacht die volgden moest blijven.

En nog steeds weet ik het antwoord niet op de vraag waarom die zogenaamde zelfbewuste vrouw, zich zo liet ringeloren door een stelletje verloskundigen dat zich kennelijk in haar beroepseer aangetast voelt wanneer je als gezonde zwangere vrouw liever in het ziekenhuis bevalt.

Mirjam de Rijke

Verbouwen

Voor de geboorte van ons eerste kind wilde ik per se thuis bevallen. In een klinische omgeving als het ziekenhuis wilde ik niet zoiets natuurlijks als een bevalling doormaken. Helaas, onze zoon had weinig haast en die eerste bevalling moest 17 dagen na de uitgerekende datum ingeleid worden, in het ziekenhuis. De begeleiding bleek uitstekend.

Die eerste goede ervaring in het ziekenhuis maakte dat ik niet dringend thuis hoefde te bevallen van ons tweede kindje. We waren net verhuisd en zouden verbouwen. Het leek zelfs praktischer om in het ziekenhuis te bevallen. Geen gedoe met een bed in de kamer. Uit andere praktische overwegingen kwam dat bed er toch. En toen leek het ook logisch om thuis te bevallen. En zo geschiedde dat onze dochter thuis werd geboren. Opnieuw een prachtige ervaring. Knusser dan in het ziekenhuis. Ook minder pijnlijk, aangezien ik de natuurlijke weeën beter kon opvangen. Maar dat is achteraf. Ik ben die eerste bevalling onbevangen ingegaan en goed doorgekomen. Na de tweede bevalling kon ik pas vergelijken.

Zwangerschap en bevallen zijn voor mij natuurlijke processen, de pijn hoort daarbij. Veel, zeker niet alles, heeft te maken met eigen verwachtingen, spanningen en angsten. Ik ben overtuigd van de natuurlijke invloed van een vrouw op haar bevalling. Het bewust zijn daarvan, maakt haar minder afhankelijk van externe factoren.

Karolien Demydczuk

Miskramen

Na diverse miskramen werd ik in juni 2007 zwanger. De gynaecoloog met wie we tijdens eerdere vruchtbaarheidsonderzoeken al hadden kennisgemaakt, bleef ook tijdens de zwangerschap ons aanspreekpunt. Een zeer betrokken iemand met een enorme professionaliteit.

De zwangerschap verliep buitengewoon moeizaam door lichamelijke klachten en de blijvende angst voor een volgende miskraam. De gynaecoloog voelde dit feilloos aan en maakte regelmatig een echo om mij de groei van onze zoon te laten zien. Zij gaf me echt het gevoel dat ik in zeer goede handen was en ik leefde mijn zwangerschap eerlijk gezegd van controle naar controle.

Onze zoon lag in een stuit wat betekende dat hij via een keizersnee zou worden geboren. De opmerkingen vanuit de sociale omgeving lieten niets aan duidelijkheid te wensen over: alleen een ‘natuurlijke’ (dus zonder pijnbestrijding) bevalling was ‘echt’, een keizersnee was onnatuurlijk en niet romantisch. Ik was zelf alleen maar opgelucht dat mij een bevalling bespaard zou blijven, bovendien was een (geplande) keizersnee de enige operatie die in een vrolijke sfeer plaatsvond, aldus de gynaecoloog. Ze had geen woord teveel gezegd, zowel de voorbereidingen op als de operatie zelf verliepen in alle rust en de geboorte van onze zoon heb ik als het mooiste moment in mijn leven ervaren. Het bevallen in het ziekenhuis gaf me het gevoel dat zowel onze zoon als ikzelf in de meest veilige handen waren.

Eenmaal thuis vond de nazorg plaats door kraamzorg en verloskundige en bleken de verschillen in werkwijze en perspectief ten opzichte van de gynaecologen groot, ik heb dat als zeer onprettig ervaren.

Zelf ben ik zeer tevreden over de begeleiding tijdens de zwangerschap en de bevalling, ook bij het eindgesprek na 6 weken bleek de enorme passie voor en betrokkenheid bij het werk. Wat mij betreft verdient elke zwangere vrouw de beste zorg en die kan mijns inziens alleen in het ziekenhuis worden geleverd.

Machteld de JongMargriet van der Pol

Paradijsvloek

Worstelend met mijn barensweeën, oude stijl, 1984, dacht ik: Dit is het dus, de Paradijsvloek, het fluisteronderwerp van de jaren vijftig, de reden waarom vrouwen sterker worden geacht dan mannen…Ondanks de hevige pijn was het verhelderend. Ik was blij dat ik het wist. Dat ik de ervaring rijker was.

En zonder die ervaring had ik ook het wonder niet gekend. Ik bedoel niet het eerste wonder, mijn zoon, maar het tweede: de bijna orgastische manier waarop de krampen verdwijnen, zodra het kind eruit schiet.

Ik heb het twee keer met pijn en voldoening beleefd, en zou, als ik jonger was, beslist weer op deze manier bevallen.

Alma Post

Ingeleid

Hoewel ik vast van plan was om thuis te bevallen, moest de bevalling bij de geboorte van mijn eerste kind worden ingeleid. Ik had vreselijke weeën had en crepeerde van de pijn, maar de ontsluiting schoot niet op. Godzijdank heeft mijn verloskundige tijdig aangedrongen op een ruggenprik. Uiteindelijk ben ik ‘bevallen’ met een keizersnee.

Bij mijn tweede bevalling is het me gelukt om mijn kindje zélf te baren, zonder pijnstilling. Nog nooit ben ik zo gelukkig en trots geweest. Ik ben er dus tegen, tegen pijnstilling, als de bevalling normaal verloopt. Ik ben het er niet mee eens dat een geplande keizersnee bij „de eisen van deze tijd” zou horen en ik vind het jammer dat de verhalen over bevallingspijn zodanig worden overdreven dat vrouwen denken dat ze een supervrouw moeten zijn om te kunnen baren. Ja, een ruggenprik neemt de pijn weg, maar ook de euforie en het leidt vaker tot een kunstmatige ingreep. Ja, een keizersnee is handig voor de planning, maar het is een kille, afstandelijke manier om te bevallen en ontneemt je dat mooiste moment vlak na de geboorte, waarbij jij en je kind elkaar indrinken en de basis voor alles wat komen gaat wordt gelegd. Samen gedaan.

Ik denk dat het medicaliseren van de bevalling er toe zal leiden dat de natuurlijke bevalling over tien jaar is verdwenen, zoals in de Verenigde Staten is gebeurd. Terwijl ik mijn dochters die onbeschrijfelijke ervaring zo zou gunnen.

Natasja Sickler

Superorgasme

Dat kinderen baren een genot kan betekenen wordt maar sporadisch in de persoonlijke sfeer ervaren. De publieke opinie gelooft hardnekkig in de theorie van ‘onvermijdelijk lijden’.

Zoals negatieve seksuele ervaringen erotisch genot kunnen verstoren, zo wordt het genieten van een bevalling massaal verstoord door een algemeen aanvaarde stelling dat kinderen baren gelijk staat aan pijn lijden. Hierdoor wordt een in wezen pathologisch verschijnsel als ‘normaal’ ervaren. En dat, terwijl baren een ongelooflijk inspirerende ervaring kan zijn. Het natuurgeweld waarmee het kind wordt uitgedreven kan worden gevoeld als een ‘superorgasme’. Stel je voor, dat het voor vrouwen algemeen gebruikelijk zou zijn om de geslachtsdelen voor de daad te laten verdoven om pijn te voorkomen! Of dat we massaal voor IVF zouden kiezen omdat de geslachtsdaad zo pijnlijk zou zijn.

Als de vader bij de bevalling een even belangrijke rol zou kunnen spelen als bij de coïtus, zou de erotiek pas echt een hoogtepunt bereiken. Genesis 3:16 (‘met smart zult gij kinderen baren’) betekent niet dat we nooit meer aan de ‘Vloek van Eva’ zullen ontkomen. Wanneer liefde massaal hoogtij viert tot in alle aspecten van de samenleving, zal het Doel van de Verlosser zijn vervuld en zal barensnood (evenals ‘de man als heerser’) tot het verleden behoren.

M.J. Jansen

Rectificatie / Gerectificeerd

Correctie

In de rubriek kwesties is vorige week per abuis de naam van Margriet van der Pol onder een van de brieven over bevallen geplaatst.