Een knietje kost 25 minuten, een brein langer

Wachtlijsten voor MRI-scans zijn niet nodig. Dat toont arts Eric Veldhuizen aan met zijn keten van MRI-centra. Verzekeraars zijn blij. „Ziekenhuizen hebben hun kostprijs niet op orde.”

In het MRI Centrum in Amsterdam is een laborant bezig met een scan van een patiënt die achter het glas in de MRI scanner ligt. (Foto Bram Budel) MRI centrum van de VU in Amsterdam. Een laborant is bezig met een MRI scan van een patient die achter het glas in de MRI scanner ligt. De naam van de patient heb ik van het scherm verwijderd, in het glas zit een metalen rooster om het magneetveld tegen te houden. Van arts Erik Veldhuizen is er een portret. FOTO: BRAM BUDEL Budel, Bram

Aandachtig kijkt Erik Veldhuizen, arts, naar de foto’s op het computerscherm. De middenhandsbeentjes van een hand zijn haarscherp te zien. Veldhuizen is goed in skeletten, zijn collega naast hem, die ook voor een groot scherm zit, is sterk in breinen. „Inderdaad, de botten zijn ziek’’, constateert Veldhuizen. Hij draait op zijn stoel naar een andere computer en maakt een verslag voor z’n opdrachtgever, een orthopeed van Kliniek Zestienhoven.

„Tachtig procent van de uitslagen gaat nog dezelfde dag de deur uit’’, zegt Veldhuizen (45). Hij is radioloog en directeur van het MRI Centrum aan het IJsbaanpad in Amsterdam, vlakbij het VU ziekenhuis. Het is een gezondheidscentrum met hoogst geavanceerde digitale apparatuur om scans van het lichaam te maken met Magnetic Resonance Imaging ofwel magnetische resonantiebeeldvorming.

In het MRI Centrum van Veldhuizen gelden de wetten van de markt en alle partijen blijken er baat bij te hebben. Toen Veldhuizen zelf nog als arts in het VU-ziekenhuis werkte, zag hij hoe lang de wachtlijsten waren. Negen maanden was heel normaal. Dat moet anders kunnen, dacht de jonge specialist en sloeg aan het rekenen. Hij besloot tien jaar geleden een eigen MRI Centrum op te zetten.

„Jaarlijks groeit het aantal patiënten met 30 procent, we werken goedkoper dan een ziekenhuis en patiënten hoeven niet te wachten. Ze kunnen ook ’s avonds en in het weekeinde een onderzoek krijgen.” Afgelopen jaar werden in het MRI Centrum 25.000 patiënten geholpen – 8 procent van de totale markt. In een ziekenhuis zijn dat per jaar gemiddeld 3.500 mensen.

Veldhuizens centrum is zo’n succes dat hij inmiddels al drie extra centra in Nederland heeft opgezet: in Rotterdam, Den Bosch en het laatste bedrijf is recent in Groningen gestart.

Onder zijn klanten telt hij profvoetballers en andere topsporters. Ze hebben vaak afwijkingen en willen weten wat ze daar op korte termijn aan kunnen doen. Veel klanten komen via ziekenhuizen, die via het MRI Centrum de wachtlijsten wegwerken. „Een kijk-je-rijk-kliniek, die vooral omzet draait, willen we beslist niet zijn”, zegt Veldhuizen. Hij wil het MRI Centrum juist verder ontwikkelen tot een sterk kwaliteitscentrum en werkt met een aantal gespecialiseerde hoogleraren.

Het geheim van Veldhuizen? „We zijn heel efficiënt georganiseerd. Er wordt strak gepland: een ‘knietje’ duurt 25 minuten, een rug 30 minuten, breintjes kosten meer tijd. Een laborant doet op een ochtend gerust twintig knietjes. Dat gaat snel omdat we de apparatuur niet hoeven om te bouwen. Gaat het vervelen, dan wisselen de laboranten elkaar af.” Doordat het werk efficiënt is georganiseerd worden bij het MRI Centrum zes patiënten per uur door radiologen gescand. „Bij mijn Belgische collega’s zijn dat er twintig per dag.”

Door de doelmatige organisatie kan het MRI Centrum goedkoper werken dan een ziekenhuis, dat volgens Veldhuizen zeker 30 tot 50 procent overheadkosten heeft. En in tegenstelling tot de ziekenhuizen kent hij de prijs van zijn producten precies. „Ziekenhuizen hebben hun kostprijs niet op orde. Daar lopen verzekeraars op stuk. Wil de marktwerking in de zorg een serieuze kans krijgen, dan moeten ziekenhuizen onder druk worden gezet openheid te geven over de prijs én de kwaliteit van hun werk”, zegt Veldhuizen.

Die transparantie ontbreekt nu omdat ziekenhuizen volgens hem op de rem gaan staan. Resultaat: „De patiënt kan niet kiezen. Hij wordt geleid door de zorgverzekeraar en die krijgt geen betrouwbare financiële gegevens van het ziekenhuis.”

De Inspectie voor de Gezondheidszorg zou een keuringsdienst voor ziekenhuizen moeten instellen, zegt Veldhuizen, die prijsonderzoek verricht en kwaliteitsvergelijkingen maakt met het buitenland. „Alleen zo haal je de inefficiëntie uit het systeem. Marktwerking vereist dat je open bent over de kwaliteit en de kosten. Dat hoeft helemaal geen kaalslag te betekenen. Het vergt wel een mentale omslag.”

Dit is het zesde deel in een serie over marktwerking. Lees eerdere delen via nrc.nl/marktwerking