Voorzitter, kunt u mij even bijlichten?

Langzaam gaat de deksel eraf. De overname van ABN Amro door een internationaal bankenconsortium is inmiddels geruime tijd geleden afgerond. Maar dankzij een even gevaarlijk als geraffineerd spel van de Tweede Kamer wordt stukje bij beetje duidelijk wat er precies is voorgevallen tussen De Nederlandsche Bank en politiek Den Haag in ‘de zaak-ABN Amro’.

Waar in zuidelijker Europese landen als Italië en Frankrijk ongegeneerd opgekomen wordt voor nationale belangen, ligt dat in Nederland gevoelig. Angst voor een berisping uit Brussel of het verwijt zich te bemoeien met zaken die hun niet aangaan spelen bij politici een grote rol.

Premier Balkenende (CDA) en minister van Financiën Bos (PvdA) hielden zich bijna volledig op de achtergrond tijdens het hele overnameproces. Tot irritatie van een groot deel van de Tweede Kamer, dat een actievere houding van de bewindslieden eiste. Het ging immers niet om de buurtsuper, maar om de overname van een cruciale schakel in het Nederlandse financiële netwerk.

De Kamer gaf niet op en zette – nadat de bank in november vorig jaar definitief was opgesplitst – de queeste door en gaat daarbij innovatief te werk. Eerst liet zij zich uitgebreid achter de schermen informeren door de direct betrokkenen. Zo kwam in maart president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank achter gesloten deuren zijn beklag doen over de opstelling van Bos en Balkenende. Zij hadden aan het werk gemoeten toen Wellink aan de bel trok over de risico’s van een opsplitsing van ABN Amro en voor een fusie met ING pleitte. En enkele weken later werden Bos en Balkenende zelf op achtergrondbasis in de Kamer ontboden. Zij spraken daar over hun rol in de overname.

Met alle geheime informatie op zak, vroeg de Kamer vervolgens om een openbare brief van Bos over de gang van zaken. Die kwam er en onthulde al iets meer over de opstelling van Bos en Balkenende. Bos gaf toe dat hij politieke steun zou hebben gegeven aan een fusie tussen ABN en ING en en passant meldde hij dat hij degene was die vond dat Balkenende geen rol hoefde te spelen in het dossier. Deze week volgde het debat over de brief, met wederom enkele (kleine) onthullingen.

Wegens de vertrouwelijkheid en wegens het feit dat ABN Amro aan allerlei regels voor beursgenoteerde ondernemingen moet voldoen, is het steeds koorddansen voor zowel Kamer als kabinet. Toch wordt het steeds een beetje lichter in de donkere kamer van de ABN Amro-overname. Bij gebleken succes van deze methode liggen nieuwe terreinen braak voor de Kamer. Suggestie: Irak?

Egbert Kalse