Stapels kunstboeken

€ 4,5 miljoen Peervormig, zo wordt de 38 karaats diamant aan deze halsketting genoemd. De ketting, gemaakt door Harry Winston, was ooit van Christina Onassis, de jong gestorven, tragische stiefdochter van Jackie Kennedy. Samen met meer sieraden uit haar juwelenkistje is hij woensdag bij Christie’s in Londen geveild. A Christie's employee displays the 38 carats Christina Onassis diamond necklace at Christie's auction house in London, on June 9, 2008. The diamond is expected to fetch between GBP 1.8m-2.2m ( dollars 3.5-4.3m or euros 2.2- 2.7m) when it goes for auction at the June 11 Christie's Jewels sale in London. AFP PHOTO/Ben Stansall AFP

Boekhandel Interbook International in Schiedam is gespecialiseerd in schilderkunst, beeldhouwen en toegepaste kunst, zoals keramiek, zilver en meubels. Onder haar klanten onderscheidt mevrouw Burggraaf (65) verzamelaars die gericht zoeken, en impulskopers. Sommige mensen komen met een lijstje dat zij bij aankoop van hun schilderij hebben gekregen, van literatuur waar hun kunstwerk in afgebeeld staat. Er zijn ook mensen die alles over een bepaalde kunstenaar of stroming willen hebben. Die verzamelen dus eigenlijk ook boeken.

Otto Schaap (75) verzamelt hedendaagse en Afrikaanse kunst. Zoals alle verzamelaars heeft hij veel boeken, maar hij gaat nooit doelbewust op zoek naar een bepaalde titel. Veel kreeg hij bij de aanschaf van een kunstwerk cadeau, iets wat gebruikelijk is in de kunstwereld. Vaak zijn het in opdracht van de galerie of de kunstenaar gemaakte publicaties.

In een kamer op de tweede etage van zijn ruime huis heeft Schaap zijn bibliotheek. De kast met honderden boeken gaat tijdelijk schuil achter een wit scherm. Dat is blijven hangen toen de beelden en schilderijen gefotografeerd zijn voor de expositie over zijn verzameling die op 22 juni opent in het Stedelijk Museum Schiedam. Hoeveel boeken hij in totaal heeft, weet Schaap niet. De rest ligt verspreid, er zijn stapeltjes in de woonkamer, op de trap en elders. „Laatst zocht ik een boek over Panamarenko, want ik moest voor de tentoonstelling de Engelse titel van een werk weten. Ik kon het niet vinden. Tot ik de prullenmand leegde en het daar achter zag liggen.”

Schaap gebruikt de boeken om, oneerbiedig gezegd, „plaatjes te kijken”. „Om andere kunstwerken te zien die je niet elke dag ziet. Om de blik te scherpen.” En om kennis te maken met ander werk van een kunstenaar of het houtsnijwerk van een Afrikaanse stam. „Ik heb een boek over de collectie-Keller, een verzamelaar van Afrikaanse kunst uit het verleden. Daar staan twee beelden in die ik heb. Het is interessant om te zien dat ze van zo’n beroemde verzamelaar waren, met zo’n goed oog voor kwaliteit. Dat voegt toch wel iets toe.”

Kunstboeken kunnen duur zijn. „Voor nieuwe boeken heb je een vastgestelde prijs”, zegt boekhandelaar Burggraaf. „Bij antiquarische bepaalt vraag en aanbod de prijs.” Een boek over bloemstillevenschilder Rachel Ruysch (1664-1750), dat in 1956 in Engeland verscheen in een oplage van 500, biedt Burggraaf aan voor 495 euro. „Ik heb net drie delen over de Franse impressionist Boudin verkocht: 3.500 euro.”

Burggraaf handelt sinds 1973 in kunstboeken. Ze heeft de vraag regelmatig zien veranderen. „Het beweegt mee met wat mensen verzamelen. Dit jaar zag je op de Tefaf voor het eerst heel vroege beeldhouwkunst. Naar zilver is nauwelijks nog vraag. Op dit moment gaat het naar kunst van na 1945, of de klassiek modernen. Tien jaar geleden waren de zeventiende-eeuwse meesters veel meer in trek, al komen ze dit jaar een beetje terug.”

Bij Otto Schaaps expositie in Schiedam komt ook een boekje. Hij moest de productie zelf betalen, omdat het museum daar geen geld voor had. Schaap: „Het is een cahier geworden, ontworpen door Rutger Fuchs, als een schoolschriftje ingenaaid en met afbeeldingen van 35 kunstwerken.” De oplage is 500 exemplaren. „Zo houd je toch iets tastbaars over en voor het nageslacht is het ook leuk.”

www.interbook-artbooks.com; tentoonstelling Otto L. Schaap, Content Art Consumer, van 22 juni t/m 31 augustus, www.stedelijkmuseumschiedam.nl