Huizinga geeft streekvervoer een duwtje

Staatssecretaris Huizinga ging gisteren binnen een uur ‘om’. Tijdens een spoeddebat over het streekvervoer maande de Kamer haar tot actie.

Het heeft even geduurd, maar staatssecretaris Tineke Huizinga (Verkeer en Waterstaat, ChristenUnie) gaat zich alsnog bemoeien met de problemen in het streekvervoer. Na bijna vijftig dagen van protesten, de laatste twaalf dagen gekenmerkt door een algehele staking, zegde de bewindsvrouw gistermiddag onder druk van de Tweede Kamer toe met de provincies te overleggen hoe het arbeidsconflict in de sector kan worden opgelost. Ze is bereid geld beschikbaar te stellen, maar de staatssecretaris wilde niet zeggen hoeveel.

De bewindsvrouw benadrukte in een spoeddebat dat de provincies een sleutelrol hebben in het arbeidsconflict bij de regionale busmaatschappijen. „Ik zal kijken hoe ik de decentrale overheden kan helpen. Ik wil een duw of een duwtje geven.” Zij zal het parlement binnen een week informeren over de resultaten.

Huizinga deed de toezeggingen zes dagen nadat senator Klaas de Vries (PvdA) zijn analyse gaf en het Rijk opriep zijn verantwoordelijkheid te nemen voor de problemen in het streekvervoer. Hij was door de ruziënde sociale partners als ‘wijze man’ aangezocht .

Huizinga verwierp vorige week de suggesties van De Vries en deed dat nogmaals in een brief aan de Tweede Kamer die zij drie kwartier voor aanvang van het debat naar de parlementariërs stuurde. Daarin wees de staatssecretaris iedere betrokkenheid bij het conflict van de hand en sloot ze een financiële bijdrage op korte termijn uit. Haar opstelling in de Kamer stond daarmee in schril contrast.

Wijnand Duyvendak (GroenLinks) vroeg zich gistermiddag af waarom het spoeddebat in de Kamer een paar dagen moest wachten op een brief van de staatssecretaris waar niets nieuws in stond. De staatssecretaris zei dat zij veel tijd kwijt was geweest aan het onderzoeken van allerhande oplossingen voor het conflict. Ook de suggesties van De Vries om de accijns op diesel te verlagen, zouden zijn bestudeerd – maar Europese regels zouden die staatssteun verbieden.

Parlementariërs weten de verschillen tussen brief en debat gisteren in de wandelgangen aan politieke onhandigheid. Huizinga wist, of had kunnen weten, dat de Kamer bemiddeling en geld zou eisen, de coalitiegenoten CDA en PvdA incluis.

De staatssecretaris nam in de plenaire zaal wel direct haar verlies toen zij voor het eerst aan het woord kwam. Nog handiger was het geweest als zij dat in de brief had gedaan. „Dan had het debat ook heel wat korter kunnen duren”, zei Duyvendak na afloop.

Nu hadden de parlementariërs anderhalf uur nodig om hun onvrede over de brief te uiten. Emile Roemer (SP) noemde het „onbegrijpelijk” dat er geen enkele „compassie met de reizigers, laat staan de chauffeurs” in te vinden was. „De staatssecretaris laat opnieuw blijken geen inzicht te hebben in de realiteit.”

Er circuleert nog een verklaring voor het contrast tussen de brief en Huizinga’s optreden. Minister Bos (Financiën, PvdA) zou tot het laatst toe dwars hebben gelegen om financiële toezeggingen te doen. Maar daarmee is nog niet verklaard waarom de bemiddelingsrol van Huizinga niet in de brief stond. Bovendien gaat het om kleine bedragen. Het ‘duwtje’ in de onderhandelingen zou een slordige 25 miljoen euro kosten.

Lia Roefs (PvdA) speculeerde er op extra geld voor de werknemers te betalen uit de opbrengst van de verkoop van busbedrijf Connexxion. Jan Mastwijk (CDA) zinspeelde op duurdere strippenkaarten – wat Huizinga direct afwees.

De politieke tussenoplossing van gisteren leverde gemengde reacties op van werkgevers, werknemers en provincies. Arriva-directeur Anne Hettinga, woordvoerder van de werkgevers in het streekvervoer: „Ik word hier echt doodmoe van. De brief van de staatssecretaris was schokkend slecht na de scherpe analyse van De Vries. Met de toezeggingen van Huizinga kan ik helemaal niets. Ze zegt dat ze druk bezig is met het conflict, maar ik heb nog niet één telefoontje van haar gehad.”

Onderhandelaar Janny Koppens van FNV Bondgenoten zei blij te zijn dat er eindelijk serieuze aandacht is voor het conflict, maar ze is ook sceptisch. „Huizinga heeft onvoldoende regie.”

Henk Bleker, gedeputeerde van Groningen (CDA): „Ik ben niet optimistisch door deze onduidelijke opstelling van de regering. Huizinga had het steeds maar over dat ‘duwtje’, een ‘gebaartje’. Zeg toch concreet wat je wil. Van de regering moeten we het niet hebben. We moeten er zelf dus weer de schouders onder zetten.”

Buschauffeur Bo Harteveld uit Den Haag, die het debat op de publieke tribune volgde, was optimistischer. „Ik ben opgelucht dat de staatssecretaris in actie komt, want ik ben gewoon stakingsmoe. Je wordt buschauffeur om te rijden en niet om reizigers dwars te zitten.”

    • Willemien Veldman
    • Jeroen Wester