Geen Zuiderzeelijn, maar een tram is ook mooi

Waar winden stedelingen zich over op? In Groningen gaan weer trams rijden. Langs het ziekenhuis? Over de Grote Markt? Of buitenom?

Is deze stad wel groot genoeg voor een tram? Onverwachte vraag op een manifestatie over de komst van de tram naar Groningen.

Actrice Victoria Koblenko: „Ik vind zo’n tram wel leuk, het is ook een mooi en schoon vervoermiddel, maar heeft de stad er wel echt behoefte aan? Of is het alleen een paradepaardje van de politiek?” Bijval van anderen.

„Ik twijfel aan de haalbaarheid”, zegt Marloes Dekker, jongerencoördinator van een welzijnsinstelling.

SP-raadslid Tanja Kirenko: „En is het allemaal wel goed onderzocht?”

De tram moet het hoofdstation van Groningen verbinden met Zernike, het gebied voor kennis en onderwijs in het noorden van de stad. Prettig voor studenten die van buiten de stad komen. „Maar die kunnen toch ook fietsen?”, stelt rapper Ferry Heeren.

Discussie over nut en noodzaak. En dat terwijl het besluit tot de aanleg van een tramverbinding al een jaar geleden is genomen. Er is een startnotitie gemaakt op grond waarvan een referendum had kunnen worden aangevraagd. Dat is niet gebeurd. Een projectbureau werkt al maanden aan een onderzoek naar de haalbaarheid van een tram, en heeft de verschillende mogelijke tracés uitgewerkt. Er is 150 miljoen euro beschikbaar. Dankzij de compensatiegelden voor het afblazen van de Zuiderzeelijn is er bovendien zicht op een tweede tramlijn door de regio, ja zelfs een groots netwerk in het noorden van het land. En nu ineens twijfelen?

Wethouder Karin Dekker (GroenLinks) legt nog maar eens uit wat de voordelen van een tram zijn. „Dagelijks trekken 160.000 mensen naar de stad. Het zou jammer zijn als als de stad niet goed meer te bereiken is. We hebben vijftigduizend arbeidsplaatsen, die we graag behouden. De tram is ook een middel om mensen uit de auto te krijgen. Het was het beste geweest als het kabinet had besloten de Zuiderzeelijn aan te leggen. Maar deze tram is ook mooi, als bijdrage aan de economie van het noorden.”

De meeste Groningers, zo blijkt uit een peiling, zijn voorstander van de terugkeer van de tram. Voor een slepende discussie, zoals in Leiden, is de gemeente niet bang. „De situatie is hier totaal anders”, zegt projectleider Rob van Vliet. „In Leiden voelde de stad zich min of meer slachtoffer van plannen van de provincie om een tramlijn door de regio te leggen. Hier is het juist de stad die het initiatief heeft genomen.”

Er zijn wel tegenstanders. Internetondernemer Björn Mulder heeft een website tegen aanleg opgezet. Mulder vindt dat, áls er al definitief tot aanleg wordt besloten, de tram ondergronds moet worden aangelegd. Al kost dat 750 miljoen euro. „Moet je in deze compacte stad een tram willen, of maak je van smalle straten een voetgangersdomein? Een tram tussen voetgangers en fietsers is erg gevaarlijk.”

De stadjers is gevraagd mee te denken over hoe de tram door Groningen moet rijden. Er zijn drie routes. De meeste mensen lijken een voorkeur te hebben voor een rit dwars door de binnenstad, over de Grote Markt. Goed voor winkeliers. Daarmee zou ook een einde komen aan het almaar groeiende aantal bussen op de Markt, nu negenhonderd per dag.

Er is ook een route langs de westrand van de stad. Hier kan de tram vlot, niet gehinderd door smalle straten met fietsers en voetgangers, heen en weer rijden tussen hoofdstation en Zernike.

En dan is er nog een route pal langs de oostelijke rand van de binnenstad, waar iets meer ruimte voor de tram is, en die dichter bij het Universitair Medisch Centrum Groningen ligt.

Goed voor het ziekenhuis? Nee, vindt directeur Bert Bruggeman. Geen enkel tracé biedt een oplossing voor de matige bereikbaarheid van het ziekenhuis, zegt hij. Dagelijks komt vijftienduizend man personeel, studenten, patiënten en bezoekers naar het ziekenhuis. „Wij waarschuwen patiënten van de polikliniek om rekening te houden met vertraging. Er moeten regelmatig afspraken worden afgezegd. We willen klantvriendelijk zijn. Ik begrijp best dat het belangrijk is dat de tram studenten van het station naar Zernike brengt. Maar het kan toch niet zo zijn dat een van de grootste ziekenhuizen van Nederland zo slecht bereikbaar is!”

De ziekenhuisdirecteur wijst erop dat Jacques Wallage en Max van den Berg, nu respectievelijk burgemeester van de stad en commissaris van de koningin van de provincie, vroeger allebei wethouder van Groningen waren. „En toen hebben ze besloten dat dit ziekenhuis vooral in de binnenstad moest blijven, met alle beperkingen voor uitbreiding van dien. Dat schept verplichtingen”, vindt Bruggeman.