‘De Chinese censuur is strenger’

De film ‘Shanghai Trance’ van de Nederlandse regisseur David Verbeek is geselecteerd voor het filmfestival van Shaghai. Maar de censuur heeft de film ingrijpend veranderd.

Bas Blokker

Op het festival van Shanghai dat dit weekend begint, gaat een film draaien die City of Trance heet en op zijn minst enige gelijkenis zal vertonen met Shanghai Trance van de Nederlandse regisseur David Verbeek (27). Dat verwacht Verbeek zelf tenminste, al is hij er niet helemaal zeker van. „Ik weet eigenlijk niet eens wat voor film het nu is’’, zegt Verbeek aan de vooravond van zijn vertrek naar Shanghai.

Na de wereldpremière op het filmfestival Rotterdam, in januari van dit jaar, is Verbeeks Shanghai Trance nauwelijks meer te zien geweest. Twee festivals hebben hem vertoond, maar geen distributeur die hem nog in de bioscoop heeft gebracht, zelfs niet in Nederland; dat gebeurt op 2 oktober. Des te blijer was de maker dat het festival van Shanghai hem wilde hebben. De film moest alleen eerst nog langs de censuur.

„Dat was een tergende kwestie’’, zegt Verbeek. „De censor komt met een ‘voorstel’, maar je weet dat als je daar niet op ingaat, je film niet in China vertoond mag worden.’’ Dus verdwenen er scènes waaruit duidelijk bleek dat een Chinese vrouw amoureuze betrekkingen had met zowel een oudere landgenoot als een jongere buitenlander. „De suggestie van hun verhouding zit er nog wel in, geloof ik, en dat is goed genoeg voor de Chinese censuur. Doen vermoeden mag, maar als je het echt toont, kan niemand er omheen draaien en dat willen ze niet.”

Andere scènes die sneuvelden waren die waarin armoedige omstandigheden in de stad werden getoond. En de scène waarin een barmeisje door haar baas wordt gedwongen te strippen. „Volgens mij is de censuur door de nadering van de Olympische Spelen strenger geworden. Ik heb toch wel Chinese films gezien waar dit soort scènes wel in voorkwamen.”

Hij heeft telefonisch moeten instemmen met de wijzigingen, die in China werden doorgevoerd door co-producent Natacha Devillers. En met de wijziging van de titel van Shanghai Trance in City of Trance. „Ik denk dat ze toch niet àlle maatschappijkritiek uit de film hebben kunnen knippen – dan was er ook niks meer van overgebleven – en dat ze toen maar hebben besloten de naam van de titel wat abstracter te maken.’’

In Shanghai hoopt Verbeek wat publiciteit te kunnen maken voor zijn film. Dat wordt niet eenvoudig, verwacht hij, want zijn promotie-budget is helemaal op en hij heeft gehoord dat hij moet betalen voor interviews: vijftig euro voor de journalist of het tijdschrift waar die voor schrijft.

Bekijk een filmpje over Verbeek op nrc.nl/ filmblog