Spaanse chauffeurs scheppen precedent

Hoe zal de Spaanse regering omgaan met de stakende vrachtwagenchauffeurs? Alle ogen zijn momenteel op Spanje gericht, waar chauffeurs het land op de knieën dreigen te brengen uit protest tegen de snel stijgende dieselprijs. De uitkomst van deze strijd zal gevolgen hebben voor andere landen waar de brandstofprijzen een gevoelige politieke kwestie zijn.

De Spaanse vrachtwagenchauffeurs hebben een tweeledige klap te verwerken gekregen. Er is minder vraag naar hun diensten wegens de groeivertraging van de economie. En het vullen van de tank wordt onbetaalbaar. Geen wonder dat velen worstelen om het hoofd boven water te houden. De chauffeurs hebben gereageerd met stakingen en wegblokkades. In een land waar 70 procent van de goederen over de weg wordt vervoerd, is dat een groot probleem. In sommige delen van het land zullen de voorraden vers voedsel over drie dagen op zijn.

De regering heeft echter weinig manoeuvreerruimte. De chauffeurs eisen dat de overheid een minimumtarief voor hun diensten vaststelt, dat gekoppeld is aan de brandstofprijs. Maar dit zou in strijd zijn met de nationale en Europese mededingingsregels. Ook kan de regering de dieselaccijns niet verlagen, want die staat al op het door de EU toegestane minimum van 15 procent. In plaats daarvan heeft de regering de vrachtwagenchauffeurs een pakket aangeboden met 54 oplossingen, waaronder maatregelen om vrachtwagenchauffeurs te helpen bij omscholing of bureaucratische rompslomp te verminderen. Maar deze maatregelen moeten nog worden aanvaard door de twee grote lobbygroeperingen, Fenadismer en Confedetrans, en zouden niet kunnen voorkomen dat veel firma’s failliet gaan.

Niettemin kan de regering het zich niet veroorloven een zwakke indruk te maken. De vrachtwagenchauffeurs zijn niet de enigen die het zwaar te verduren hebben. De boeren en vissers houden bijvoorbeeld nauwlettend in de gaten wat de vrachtwagenchauffeurs krijgen. Het antwoord van de Spaanse regering zal ook met enige spanning tegemoet worden gezien in andere Europese landen, waar soortgelijke brandstofprotesten op de rol staan – niet in de laatste plaats in Engeland, waar de regering al noodmaatregelen overweegt in de aanloop naar een geplande chauffeursstaking volgende week. Als Spanje toegeeft, zullen andere landen het moeilijk vinden voet bij stuk te houden.