Portugal, frivool en toch ook scherp

Gemakzucht werd de Portugezen tegen de stugge Tsjechen bijna fataal.

Maar uiteindelijk wonnen ze met 3-1 en zijn ze zeker van de kwartfinales.

Scolari naar Chelsae Head coach Luiz Felipe Scolari smiles during a news conference before a training session of the national soccer team of Portugal in Neuchatel, Switzerland Tuesday, June 10, 2008. Portugal is in group A at the Euro 2008 European Soccer Championships in Austria and Switzerland. (AP Photo/Armando Franca) Associated Press

Portugal heeft ook zijn tweede wedstrijd op het Europees kampioenschap voetbal gewonnen. Het land versloeg gisteravond in groep A Tsjechië met 3-1. Zo frivool en hartveroverend als in het eerste, eveneens gewonnen duel met Turkije ging het niet. De Portugezen moesten dit keer ook werken en tegenslagen incasseren. Maar ook daarin bleken ze goed geschoold. De ploeg rond sterspeler Cristiano Ronaldo vocht zich terug en is – mede door het resultaat bij Zwitserland-Turkije – verzekerd van een plaats in de kwartfinale.

Ook de Portugezen weten het weer: de ene wedstrijd is de andere niet. De ene keer speel je de sterren van de hemel en ben je favoriet voor de titel. De volgende keer speel je ineens minder, alsof een hogere macht heeft ingegrepen en duidelijk wil maken dat je nog lang geen verlichting hebt bereikt. Er moet gewerkt worden, want met alleen talent kom je niet aan de top. Kom nou, omdat jij en je aanhang het zo graag willen ben je nog niet meteen kampioen.

Werken moesten de Portugezen in Genève tegen de Tsjechen. De na de zege van zaterdag op de Turken zo gevierde ploeg, met opgehemelde sterren als Ronaldo, Pepe en Deco, werd in de tweede wedstrijd geconfronteerd met een gewaarschuwd elftal. Een ploeg die zich zo nadrukkelijk als favoriet heeft gemanifesteerd, kan rekenen op extra tegenstand.

De Tsjechen, bij wie alle verdedigers zijn gehard en gelouterd in de Italiaanse competitie, zijn als weinig andere nationale ploegen in staat om aanvallend spel te ontregelen. De mastermind is Karel Brückner, een oude (68), geslepen coach die niet op de schoonheidsprijs uit is maar louter op resultaat. Met een gelijkspel tegen Portugal zouden hij én het thuisfront al tevreden zijn. Want wie tegen een vermeende aanstaande kampioen overeind blijft, mag trots zijn.

Zo aanvallend en virtuoos de nog euforische Portugezen gisteravond begonnen, zo machteloos en onzeker werden ze naar mate de wedstrijd vorderde. Al na negen minuten scoorde Deco na een combinatie door het centrum met Nuno Gomes en Ronaldo.

De show kon beginnen. Ronaldo keek nog eens in de spiegel of zijn haar goed zat en was klaar voor een demonstratie. Deco, Simão en Moutinho waanden zich in een speeltuin. Wat kon deze ‘winnaars’ nog gebeuren?

Gemakzucht en irritatie door de stugge tegenstand van de Tsjechen werden Portugal bijna fataal. Eerst was er de gelijkmaker door een kopbal uit een hoekschop van Libor Sionko: 1-1. Zelfs de vaak in de lucht onverslaanbare Pepe zag het onverschillig aan. De Portugezen keken elkaar verwijtend aan, coach Felipe Scolari reageerde hysterisch. Hij had het nog gezegd: niet dromen, werken.

En toen was er de werklust van de Tsjechen. Want werken kunnen zij zeker. En ze vormen al sinds jaren een vast en hecht team. Geen sterrengedrag, geen egocentrisme, gewoon zoals het ooit in het communistische systeem verplicht was: samen winnen, samen verliezen. En dankzij het tactische brein van coach Brückner legden zij het spel van de vooral op gevoel en ego voetballende Portugezen lam.

Uiteindelijk wist coach Scolari zijn spelers er toch van te overtuigen dat er meer nodig was om te winnen. Dat de chauvinistische en opportunistische media en aanhang verblind door eenmalig succes in dromenland verkeren, botst met de realiteit. Of dat nu in Nederland gebeurt of in Portugal, winnen kan alleen door er als speler zelf voor te blijven vechten.

Scolari is een Braziliaanse coach. Hij weet dat alleen frivool, sambavoetbal niet meer volstaat in het moderne voetbal. Zelfs bij artiesten als Ronaldo en Deco drong het door. Deco keerde terug in de realiteit en bij het geloof in eigen kunnen. Ronaldo aaide eens niet over zijn haar maar over de bal, en voelde dat hij als voetballend mens nog steeds superieur kon zijn als hij gewoon zijn voeten gebruikte.

Deco vond Ronaldo halverwege de tweede helft met een strelende pass. En alsof de hogere macht die hem eerst nog had gewaarschuwd hem nu wenste te belonen, rondde Ronaldo de aanval af met een doeltreffend schot. Het zijn de dingen die de balgoochelaar van Madeira onmiskenbaar heeft geleerd van zijn coach bij Manchester United, Alex Ferguson. Doorgaan, werken en denken aan het team. Want dat is waarom Ferguson de beste coach van deze tijd wordt genoemd: spelers die ten onder dreigen te gaan aan ijdelheid en commerciële aandacht op de been houden.

Tegen het einde, nadat de moedige Tsjechen enkele kansen onbenut hadden gelaten, kreeg Ronaldo de kans op zijn tweede doelpunt. Maar alleen voor doelman Petr Cech legde hij de bal opzij naar Ricardo Quaresma die daardoor simpel 3-1 kon scoren.

De overwinning kwam Portugal toe op basis van de individuele kwaliteiten en doorzettingsvermogen. Dat is aantrekkelijk voor de voortgang van het toernooi, goed voor het voetbal en leerzaam voor profeten en analytici.

Tsjechië 1 Portugal 3

Gespeeld op 11 juni, Genève

Toeschouwers 30.000

Scheidsrechter Vassaras (Gri)

Doelpunten

8' Deco 1-0

17' Sionko 1-1

63' Ronaldo 1-2

90' Quaresma 1-3

Gele kaarten

22' Polak

31' Bosingwa