Moedig Tsjechië laat Portugezen zwoegen

Tsjechië1Portugal3

Ruststand 1-1. 8. Deco 0-1, 17. Sionko 1-1, 63. Ronaldo 1-2, 90. Quaresma 1-3. Scheidsrechter: Vassaras (Gri). Toeschouwers: 30.000.

Guus van Holland

Portugal heeft ook zijn tweede wedstrijd op het Europees kampioenschap voetbal gewonnen. De ploeg versloeg gisteravond in groep A Tsjechië met 3-1. Zo frivool en hartveroverend als in het eerste, eveneens gewonnen duel met Turkije ging het niet. De Portugezen moesten dit keer ook werken en tegenslagen incasseren. Maar ook daarin bleken ze goed geschoold. De ploeg rond sterspeler Cristiano Ronaldo vocht zich terug en is – mede door het resultaat bij Zwitserland-Turkije – verzekerd van een plaats in de kwartfinale.

Ook de Portugezen weten het weer: de ene keer speel je de sterren van de hemel en ben je favoriet voor de titel, de volgende keer speel je ineens minder, alsof een hogere macht heeft ingegrepen en duidelijk wil maken dat je nog geen verlichting hebt bereikt. Er moet gewerkt worden, want met alleen talent kom je niet aan de top.

Werken moesten de Portugezen in Genève tegen de Tsjechen. De na de zege van zaterdag op de Turken zo gevierde ploeg, met opgehemelde sterren als Ronaldo, Pepe en Deco, werd in de tweede wedstrijd geconfronteerd met een gewaarschuwd elftal.

De Tsjechen, bij wie alle verdedigers zijn gehard en gelouterd in de Italiaanse competitie, zijn als weinig andere nationale ploegen in staat om aanvallend spel te ontregelen. De mastermind is Karel Brückner, een oude (68), geslepen coach die niet op de schoonheidsprijs uit is, maar louter op resultaat. Met een gelijkspel tegen Portugal zouden hij én het thuisfront al tevreden zijn. Want wie tegen een vermeende aanstaande kampioen overeind blijft, mag trots zijn.

Zo aanvallend en virtuoos als de nog euforische Portugezen gisteravond begonnen, zo machteloos en onzeker werden ze naarmate de wedstrijd vorderde. Al na negen minuten scoorde Deco na een combinatie door het centrum met Nuno Gomes en Ronaldo.

De show kon beginnen. Ronaldo keek nog eens in de spiegel of zijn haar goed zat en maakte zich klaar voor een demonstratie. Deco, Simão en Moutinho waanden zich in een speeltuin. Wat kon deze ‘winnaars’ nog gebeuren?

Gemakzucht en irritatie door de stugge tegenstand van de Tsjechen werden Portugal bijna fataal. Eerst was er de gelijkmaker door een kopbal uit een hoekschop van Libor Sionko: 1-1. Zelfs de vaak in de lucht onverslaanbare Pepe zag het onverschillig aan. De Portugezen keken elkaar verwijtend aan, coach Felipe Scolari reageerde hysterisch. Hij had het nog gezegd: niet dromen, maar werken.

En toen was er de werklust van de Tsjechen. Want werken kunnen zij zeker. En ze vormen al jaren een vast en hecht team. Geen sterrengedrag, geen egocentrisme, gewoon zoals het ooit in het communistische systeem verplicht was: samen winnen, samen verliezen. Dankzij het tactische brein van coach Brückner legden zij het spel van de vooral op gevoel en ego voetballende Portugezen lam.

Uiteindelijk wist coach Scolari zijn spelers er toch van te overtuigen dat er meer nodig is om te winnen. Dat de chauvinistische en opportunistische media en aanhang, verblind door eenmalig succes in dromenland verkeren, botst met de realiteit. Of dat nu in Nederland gebeurt of in Portugal, winnen kan alleen door er als speler zelf voor te blijven vechten.

Scolari is een Braziliaanse coach. Hij weet dat alleen frivool, sambavoetbal niet meer volstaat in het moderne voetbal. Zelfs bij artiesten als Ronaldo en Deco drong het door. Deco keerde terug in de realiteit en bij het geloof in eigen kunnen. Ronaldo aaide eens niet over zijn haar maar over de bal, en voelde dat hij als voetballend mens nog steeds superieur kon zijn als hij gewoon zijn voeten gebruikte.

Deco vond Ronaldo halverwege de tweede helft met een strelende pass. En alsof de hogere macht die hem eerst nog had gewaarschuwd hem nu wenste te belonen, rondde Ronaldo de aanval af met een doeltreffend schot. Het zijn de dingen die de balgoochelaar van Madeira onmiskenbaar heeft geleerd van zijn coach bij Manchester United, Alex Ferguson. Doorgaan, werken en denken aan het team. Want dat is waarom Ferguson de beste coach van deze tijd wordt genoemd: spelers die ten onder dreigen te gaan aan ijdelheid en commerciële aandacht op de been houden.

Tegen het einde, nadat de moedige Tsjechen enkele kansen onbenut hadden gelaten, kreeg Ronaldo de kans op zijn tweede doelpunt. Maar alleen voor doelman Petr Cech legde hij de bal opzij naar Ricardo Quaresma die daardoor simpel 3-1 kon scoren.

De overwinning kwam Portugal toe op basis van de individuele kwaliteiten en doorzettingsvermogen. Dat is aantrekkelijk voor de voortgang van het toernooi, goed voor het voetbal en leerzaam voor profeten en analisten.

    • Guus van Holland