Denkend aan Hiltje

Een spelersvrouw is langharig blond, mooi, of allebei – en ze kan vooral goed winkelen met een grote zonnebril op in Amsterdam-Zuid. De werkelijkheid is uiteraard anders. Zoals Bartina Koeman (vrouw van ex-voetballer en nu ook ex-trainer Ronald) in De Telegraaf-bijlage Vrouw zei: „Je bent manager, huisvrouw, secretaresse, gastvrouw. En vooral vaak alleen.” En ze moet altijd rekening houden met onverwachte verhuizingen. Bartina had „verdorie net nieuwe tuinmeubels en potten gekocht, om de tuin gezellig te maken”.

Nederland maakte tijdens het WK van 1974 – waaraan we niet meer woorden vuil maken dan zwembadincident, drie blote vrouwen, Duitse journalist, telefooncel, Danny Cruijff – kennis met het fenomeen spelersvrouw. Blonde Danny, übercool, zette de toon. Inmiddels zijn we twee generaties verder. De bekendste voetbalvrouw nú is onbetwist Sylvie van der Vaart, tevens ‘babe’.

Lang voordat vrouwen ‘babes’ werden, was Hiltje Wisman de eerste echte spelersvrouw van Nederland. Zij was sinds 1944 de vrouw van Abe Lenstra, de eerste grote voetbalheld van Nederland. Lang blond haar had deze Friezin uit Oranjewoud (!) niet, maar kijk op voetbal had ze wel, en een mening erover ook. „Zij vond het fijn om bekend te zijn”, zegt Johann Mast, die een biografie schreef over Abe Lenstra. De voetbalster maakte in de jaren vijftig reclame voor Rivella en Coca-Cola, maar ook zijn vrouw prees producten aan. Met een schort om adverteerde zij voor Maggi. „Abe was wars van sterrendom, Hiltje wilde echt mevrouw Lenstra zijn.” Bontjas aan, op de eretribune.

Als het aan Hil had gelegen, hadden ze naar Italië of Frankrijk gekund. Over het aanbod van Fiorentina (125.000 gulden) hebben Hil en Abe drie dagen overlegd. Volgens een hardnekkige mythe kreeg Lenstra een ‘blanco cheque’ van Inter Milaan. In werkelijkheid kwam de carte blanche volgens de biograaf in 1951 van Olympique Nîmes. Ook dat legde Abe terzijde, hij hechtte aan zekerheid.

Abe overleed in 1985, maar onze eerste voetbalvrouw Hiltje, net 84 geworden, zit nog geregeld op de tribune van het Abe Lenstra Stadion bij duels van Heerenveen.

Marieke van Twillert