En iedereen ging weer lezen

Reclaim your Brain (Free Rainer – Dein Fernseher lügt). Regie: Hans Weingartner.Met: Moritz Bleibtreu, Elsa Sophie Gambard, Milan Peschel, Gregor Bloéb, Simone Hanselman. In: 7 bioscopen.

De Oostenrijkse regisseur Hans Weingartner (1970) heeft een missie. Hij wil zijn generatiegenoten film na film wakker schudden uit hun consumptiesluimer. In Reclaim your Brain neemt hij daarvoor de televisiewereld onder de loep en in het bijzonder de dictatuur van de kijkcijfers.

Weingartner is ook een filmmaker met een kruis. Zoals een van de personages in zijn vorige film The Edukators (Die fetten Jahre sind vorbei, 2004) al opmerkte: „De artefacten van de revolutie zijn consumptiegoederen geworden.” In het geval van Reclaim your Brain is het probleem: hoe maak je een onderhoudende film die de entertainmentindustrie moet ontmaskeren?

If you can’t beat them, join them, moet Weingartner hebben gedacht en dus kiest hij voor het door hem tegelijkertijd verfoeide schema van hip, snel en hard.

Zijn hoofdpersoon, televisieproducent Rainer, voldoet zo’n beetje aan alle tv-clichés: vette auto, magerzuchtige vriendin, coke snuivend tot het bloed uit z’n neus spuit.

Voornaamste wapenfeit: een datingshow waarbij een spermatozoïdenrace bepaalt welke hunk er met het meisje vandoor mag.

Dat is als satire even leuk, maar legt meteen een bom onder de geloofwaardigheid van de film, die nergens meer het cliché zal overstijgen.

Wat rest is een bij vlagen toch nog geestige, bijna The Full Monty-achtige farce. Waarin Rainer, na zoals dat gaat door een klap op z’n kop tot inzicht te zijn gekomen, met een een aantal gelijkgestemden de kijkcijferfabriek probeert te saboteren.

En: hoera! Het werkt. Mensen lezen zowaar weer eens een boek. Wel een sterk beeld: een vriendengroep die op het strand van drijfhout een levensgroot tv-frame bouwt waardoor zij dan zelf voor altijd gelukkig naar de horizon dartelen.

Iets meer van dit soort lyrische momenten hadden de film veel meer zeggingskracht kunnen geven.