Afluisterpraktijk Italië ‘schandalig’

De Italiaanse premier Silvio Berlusconi wil dat justitie alleen nog in uitzonderlijke gevallen verdachten mag afluisteren. Volgens velen zegt hij dat uit eigenbelang.

Silvio Berlusconi werkt met zijn regering aan een wet om de „schandalige praktijk” van het afluisteren in Italië aan banden te leggen. Vorige week kondigde de Italiaanse premier – die zelf met regelmaat is afgeluisterd – „een absoluut verbod” aan. Afluisteren zou alleen nog worden toegestaan voor verdachten van maffiose of terroristische praktijken. Onder druk van de magistratuur, de oppositie en vooral van coalitiepartner Lega Nord lijkt Berlusconi nu te worden gedwongen water bij de wijn te doen.

In 2007 luisterde justitie mee met 124.000 personen, van wie ruim 10.000 verborgen microfoontjes en de rest via de telefoon. Dat kostte de overheid 224 miljoen euro. Veel te veel vindt Berlusconi. Indirect betroffen de afluisterpraktijken „miljoenen Italianen”, zo rekende minister Angelino Alfano van Justitie dit weekend voor in een interview met de krant Il Messaggero: „Iedereen die telefonisch contact heeft gehad met personen die zijn afgeluisterd is zelf ook afgeluisterd.”

De grootschalige afluisteroperaties leiden ertoe dat kranten vaak uitgelekte telefoongesprekken van vips en politici publiceren.

Het Big Brother-klimaat is de laatste jaren nog eens extra gevoed, nadat in 2006 bleek dat er ook illegaal wordt afgeluisterd. Toen werd een groot aantal personen gearresteerd die illegaal zakenlieden, vips, sportlieden en politici aftapten. Onder de gearresteerden bevond zich de veiligheidschef van Telecom Italia.

„Aan dit schandaal moet een einde komen”, zei premier Silvio Berlusconi in La Repubblica. „Als het gaat om afluisteren, doet men wat ik wil. Schrijf op wat ik wil: het wordt altijd verboden en in uitzonderingen toegestaan.” Uitzonderingen zouden alleen moeten gelden voor maffiose of terroristische organisaties. Officieren van justitie die zich niet aan deze richtlijn houden, riskeren vijf jaar celstraf, als ook journalisten die illegaal afgeluisterde gesprekken publiceren.

Afgelopen zondag reageerde de magistratuur: „Afluisteren is een onmisbaar onderzoeksinstrument. Zonder zouden veel gevaarlijke criminelen niet meer kunnen worden ontmaskerd.”

Ook oppositieleider Walter Veltroni waarschuwde: ,,De regering wil voorkomen dat de magistratuur onderzoekt. Veel grote corruptieschandalen zijn aan het licht gebracht, dankzij telefoontaps. Dit geldt voor het schandaal rondom de overname van de bank Anton Veneta door ABN-Amro, dat de president van de Italiaanse bank Antonio Fazio de kop kostte. Maar ook het voetbalomkoopschandaal van twee jaar geleden kwam naar buiten, nadat justitie de betrokkenen had afgeluisterd.

Antonio di Pietro, leider van de kleine oppositiepartij Italië van de Waarden en oud-officier van justitie ten tijde van de operatie Schone Handen tegen corrupte politici in de jaren negentig is fel tegen de plannen van Berlusconi: „We weten wie dit voorstelt. Iemand die is afgeluisterd, Berlusconi. We zullen degene die al eerder wetten voor eigen gebruik maakte in dit geval niet het voordeel van de twijfel geven.” Tegen premier Berlusconi lopen nog twee onderzoeken op basis van telefoontaps.

President Giorgio Napolitano beschouwt de omvangrijke afluisterpraktijk in Italië als „een reëel, actueel en urgent probleem. Hoe sneller het wordt opgelost, hoe beter. Privacy van de burger moet beschermd worden en het afluisterinstrument moet gecontroleerd gebruikt kunnen worden.”

De Lega Nord, coalitiepartner van Silvio Berlusconi, wil dat de telefoontaps ook in geval van onderzoek naar corruptie en afpersing binnen de politiek en binnen het overheidsapparaat kunnen worden toegepast. Italianen zouden het volgens minister van Binnenlandse Zaken, Roberto Maroni van de Lega Nord, niet begrijpen als corrupte politici niet meer zouden mogen worden afgeluisterd.