Een gelikte gadgettelefoon die iedereen kan begrijpen

De iPhone heeft na een jaar een opvolger, die gisteren is onthuld door Apple-directeur Steve Jobs. De marketingmachine van Apple draait op volle toeren voor deel twee van de hype.

iPhone 3G Foto AP In this photo provided by Apple Inc., the Apple iPhone 3G is shown. (AP Photo/Apple Inc.) Associated Press

iPhone 3G: will it be better than sex? Deze kop op de financiële sectie van de Yahoo-site vat in één zinnetje samen hoe hoog de verwachtingen zijn over de nieuwe Apple iPhone 3G, die gisteravond in San Francisco werd gepresenteerd.

Al maandenlang bruist het web van geruchten en speculaties over de ‘übergadget’, die vanaf nu ook op snel mobiel internet (‘3G’) werkt. Echte Apple-fans keken gisteravond niet alleen naar Nederland-Italië, maar volgden ook de toespraak van Steve Jobs via internet, twitter en sms. Hoe slaagt Apple erin zoveel aandacht te trekken met een prijzige telefoon?

Terwijl andere technologiebedrijven ervoor kiezen om vroege testversies van hun producten op de markt brengen, houdt Apple vrijwel alles geheim tot het laatste moment. Microsoft demonstreerde afgelopen maand een nieuwe Windows-versie, die in 2010 moet verschijnen. Bij Apple is dat ondenkbaar en luidt het standaard antwoord: „We praten niet over toekomstige producten.”

Die geheimzinnigheid wakkert de ‘buzz’ alleen maar aan. Website insidecrm.com over Apple’s mediastrategie: „Apple doet niets om de constante cyclus van speculatie en hypevorming te doorbreken. Het is een manier om klanten klaar te stomen om in de toekomst weer een product te kopen.”

Technologieblogs smullen van uitgelekte geruchten of de mysterieuze sluiting van de online Applewinkel, zegt insidecrm.com. „Zodra er weer een nieuw product aankomt, zijn ze zo blij als een kind dat staat te trappelen om een verjaardagscadeautje uit te pakken.”

Apple’s geheimhouding neigt naar paranoia, schrijft technologieblad Wired in een recent coververhaal. Employees van het Amerikaanse bedrijf mogen met hun familie niet over projecten praten. Zelfs directeur Steve Jobs houdt nieuwe producten thuis verborgen onder een doekje, om te voorkomen dat zijn zoon ze ziet. Deze geheimhouding geeft het bedrijf ook een voorsprong: het duurde drie jaar om de iPod in het geheim te ontwikkelen. Concurrenten hadden daarna tijd nodig om zelf ook een goede mp3-speler te bouwen. Het gaf Apple de ruimte om met de iPod een dominant marktaandeel te veroveren, dat tot op heden onaangetast is.

Met de iPhone is de situatie anders. Apple stapte in de volwassen markt van smartphones, waarin Nokia, RIM (van de Blackberry) en Microsoft de lakens uitdelen en ook de telecombedrijven veel macht hebben. Daarom introduceerde Apple de iPhone in een beperkt aantal landen. Onderhandelingen met telecombedrijven verliepen moeizaam, omdat Apple één exclusieve aanbieder per land wilde hebben en een deel van de opbrengsten van iPhone-klanten opeiste. Apple staat inmiddels wel toe dat de iPhone met korting wordt verkocht.

In Nederland zal de iPhone vanaf 11 juli te koop zijn. T-Mobile gaat de telefoon leveren, net als in Duitsland. Inmiddels zwerft hier al een groot aantal ‘grijze’ iPhones rond: gekocht in de VS, en na een hack geschikt om via een Nederlands netwerk te bellen. In Rusland en Azië rouleren honderdduizenden grijze iPhones, schatten analisten.

Voor het einde van 2008 wil Apple tien miljoen iPhones verkocht hebben. De teller staat nu op zes miljoen, waarvan 1,7 miljoen in het laatste kwartaal. Op de smartphonemarkt heeft de iPhone een marktaandeel van 5,3 procent, goed voor een derde plaats na Nokia en Blackberry. Bij het totaal aan verkochte telefoons in het eerste kwartaal is het marktaandeel van Apple minder indrukwekkend: op de kop af 0,6 procent.

Als gadget leek de eerste iPhone aanvankelijk makkelijk te overtreffen, dankzij zijn trage mobiele internetverbinding, een beperkte camera en gebrek aan een verwisselbare batterij. Dat het toestel toch aansloeg, is te danken aan de begrijpelijke software, zegt analiste Carolina Milanesi van onderzoeksbureau Gartner.

Apple vereenvoudigde de menustructuur, zodat ook niet-nerds onderweg hun e-mail kunnen lezen of internetten zonder eerst een schriftelijke cursus te volgen. Milanesi: „De meeste bezitters van smartphones gebruiken nog maar een fractie van alle functies, omdat het toestel te ingewikkeld is. Apple heeft dat verbeterd met slimme software en de multitouch bediening. Er zijn fabrikanten die proberen een iPhone na te bouwen met een touchscreen, maar het gaat om gebruiksvriendelijkheid.”

Telecombedrijven zijn dolblij met een apparaat dat mobiel internet toegankelijk maakt voor de massa en dus meer dataverkeer oplevert, aldus Milanesi. „Het aantal smartphones zal groeien: in 2008 is ongeveer 12 procent van alle 1,1 miljard verkochte mobieltjes een smartphone. Over drie jaar is dat aandeel tot 35 à 40 procent.”

iPhone-gebruikers kunnen met de nieuwe softwareversie hun zakelijke e-mail ontvangen, op dezelfde manier als de Blackberry of toestellen met Windows Mobile dat doen. Daarvoor licenseerde Apple de benodigde ActiveSync-techniek van Microsoft.

Microsoft heeft zelf hoge verwachtingen van de markt voor mobiele software. Nu is Nokia nog marktleider met het Symbian besturingssyteem. Windows Mobile (nu op 13 procent van de smartphones) zal volgens Microsoft 40 procent marktaandeel hebben in 2012. De concurrentieslag wordt nog interessant als Google klaar is met zijn besturingssysteem voor smartphones. Toestellen met Google Android zullen na de zomer in de winkel liggen.

Meer details over de iPhone 3G op nrc.nl/hebben