Zo veel noodlot stemt zeer bitter

Zwitserland verloor de openingswedstrijd van het EK tegen Tsjechië met 1-0.

De ploeg van bondscoach Kuhn zag aanvoerder Frei met een knieblessure wegvallen.

De Zwitserse aanvoerder Alexander Frei meldt zich in de tweede helft op krukken bij de dug-out. Hij krijgt een bemoedigend schouderklopje van bondscoach Köbi Kuhn. Foto AP Injured forward Alex Frei uses crutches as he returns to the bench, comforted by Swiss head coach Jakob "Koebi" Kuhn, right, who was injured following a foul, during the first match of group A between Switzerland and the Czech Republic during the Euro 2008 European Soccer Championships in the St. Jakob-Park Stadium in Basel, Switzerland on Saturday June 7, 2008. (AP Photo/Keystone/Eddy Risch) Associated Press

Het deel van de Zwitserse bevolking dat het Europees kampioenschap voetbal in eigen land wél een warm hart toedraagt, leeft sinds zaterdagavond tussen hoop en vrees. Na het openingsduel in Basel had in de steden een groot feest moeten losbarsten, maar na de 1-0 nederlaag tegen Tsjechië was het treurnis alom, vooral in de volgepakte fan zones in de speelsteden Basel, Bern, Genève en Zürich.

In de catacomben van het Sint Jakob Stadion probeerden de Zwitserse spelers de moed erin te houden. „Ons goede spel is niet beloond”, sprak de oud-PSV’er Johan Vonlanthen. „Het zal heel moeilijk worden in het verdere verloop van het toernooi, maar we moeten in onszelf blijven geloven.”

In de aanloop naar de eerste wedstrijd in groep A was het geloof in eigen kunnen groot bij de Zwitsers. Misschien wel te groot. Aanvoerder en topscorer Alexander Frei wakkerde het optimisme verder aan door uit te roepen dat hij met zijn elftal voor de titel ging.

In de uren voor het openingsduel kleurden de straten van Basel langzaam maar zeker rood. Zwarthandelaren maakten handig gebruik van het zelfvertrouwen bij de supporters. Sissend probeerden de verkopers fans te verleiden soms duizenden euro’s neer te tellen voor één van de veertigduizend kaartjes, waarvan de officiële prijs al een paar honderd euro was.

In het stadion van FC Basel was de spanning voelbaar toen volkszangeres Sarah Jane, na de openingsceremonie, aan de rand van het veld het volkslied zong. De gezichten van de Zwitserse voetballers stonden strak. Bondscoach Köbi Kuhn en de andere leden van de technische staf stonden arm in arm. Het verhaal van de trainer, wiens echtgenote vorige week na een ernstige aanval van epilepsie werd opgenomen in het ziekenhuis, zorgde de afgelopen dagen voor een mineurstemming in het Zwitserse kamp. Toen Kuhn besloot toch bij zijn elftal te blijven, werd op voorhand een eventuele overwinning aan de coach en diens vrouw opgedragen.

Zover kwam het niet. De Zwitserse selectie kreeg juist een aantal nieuwe klappen te verwerken. Vlak voor rust viel aanvoerder Frei, na een duel met oud-Ajacied Zdenek Grygera, kermend van de pijn op het gras. De aanvaller van Borussia Dortmund greep naar zijn linkerknie en verliet het veld met tranen in zijn ogen. Direct drong het besef door dat zijn toernooi voorbij was, een diagnose die later werd bevestigd door de teamarts. Frei hield een gescheurde knieband aan de tackle over en is zeker zes weken uit de roulatie.

Kuhn poogde in de rust de aangeslagen spelers moed in te spreken en niet mee te laten treuren met hun aanvoerder. Ook Frei probeerde, met de knie in het verband, zijn ploeggenoten te motiveren. Met Hakin Yakin als zijn vervanger gingen de Zwitsers op zoek naar een doelpunt.

De Tsjechische bondscoach Karel Brückner plaatste tien minuten na rust een tegenzet. Hij haalde de routinier Jan Koller naar de kant voor Vaclav Sverkos. Het bleek een gouden greep. Kort nadat Frei zich op krukken bij zijn collega’s in de dug-out had gemeld, maakte de aanvaller van Banik Ostrava het enige doelpunt van de wedstrijd.

De Zwitsers gingen wanhopig op zoek naar de gelijkmaker. Vonlanthen werd een kwartier voor tijd in de ploeg gebracht voor Stephan Lichtsteiner. De voormalige PSV’er was tien minuten voor tijd dicht bij de gelijkmaker. De spits hief de armen ten hemel toen de Tsjechische verdediger Tomas Ujfalusi de bal met zijn hand raakte. De Italiaanse scheidsrechter Roberto Rosetti zag er echter geen strafschop in. Een paar tellen later viel de bal voor de voeten van Vonlanthen, die de bal tegen de lat schoot.

Een mengeling van frustratie, machteloosheid en woede maakte zich van de Zwitsers meester toen Ujfalusi de bal in de slotminuut wederom in het strafschopgebied tegen zijn arm kreeg, maar een strafschop opnieuw uitbleef.

Kort daarop floot de scheidsrechter voor het einde. Toeschouwers bleven verweesd voor zich uitkijken, reservespelers sloegen uit frustratie op de dug-out en trainer Kuhn probeerde verhaal te halen bij de scheidsrechter.

De Zwitserse voetbalfans probeerden het verlies te verwerken. In de steden stroomden de pleinen snel leeg. Kuhn complimenteerde zijn spelers met het vertoonde spel, voordat hij zich samen met zijn dochter Viviane bij zijn vrouw in het ziekenhuis van Zürich vervoegde. Sterspeler Frei onderging op datzelfde moment een MRI-scan in het hospitaal van Basel. De rest van de spelers probeerde voor de talloze camera’s, microfoons en opnameapparaatjes in de mixed zone van het stadion een antwoord te vinden op de vraag waar het misging.

Met zijn tas om de schouder geslagen deed Vonlanthen zijn verhaal. De geboren Colombiaan had zijn tweede vaderland graag de gelijkmaker bezorgd, maar werd uiteindelijk ‘de man die had moeten scoren’. „Deze klap komt hard aan”, sprak de invaller. Ondertussen werden op de televisieschermen nogmaals de beelden herhaald van de handsballen van Ujfalusi. „Het is duidelijk dat we zeker één strafschop hadden moeten hebben”, verzuchtte de spits.

Eerst was er de blessure van Tranquillo Barnetta, vervolgens de ziekte van de vrouw van de bondscoach, het uitvallen van aanvoerder Frei en dan ook nog eens een nederlaag. Ligt er nu al een grauwsluier over het toernooi in Zwitserland? Zover wilde Vonlanthen niet gaan. „Nee, ik hoop van niet. Meer dan voorheen geldt nu: ‘kop omhoog en samen vechten’. Het toernooi is nog niet voorbij.”

De Zwitserse kranten waren gisteren verdeeld over het eerste optreden van de thuisploeg. ‘Fehlstart’, luidde de kop in Neu Zürcher Zeitung am Sonntag. De krant Sonntags Zeitung bleef het positief zien: ‘0-1 – Kopf hoch!’

Vooralsnog blijven de Zwitserse voetballers in de schaduw staan van de horlogemakers en de bankiers. En voor een groot deel van de inwoners van Zwitserland zal dat ook altijd zo blijven. Die vieren in alle stilte een feestje als het EK op 29 juni ten einde is en de rust in Zwitserland is teruggekeerd.

Lees wat Zwitsers schrijven op nzz.ch/nachrichten/euro08

Zwitserland 0 Tsjechie 1

Gespeeld op 7 juni, Basel

Toeschouwers: 40.000

Scheidsrechter Rosetti (Ita)

Doelpunten

71' Sverkos 0-1

Gele kaarten

59' Magnin

75' Vonlanthen

92' Barnetta