Nieuwe celebrities beginnen als cewebrities

Dit is een verhaal over helden op het internet.

Zorg dus dat je het leest met een computerscherm bij de hand. Of beter nog: lees het online, op nrcnext.nl.

Het is als kijken naar een voetbalwedstrijd zonder dat je de regels kent. Op het filmfestival in Cannes rondlopen terwijl je al tien jaar geen Hollywoodproducties meer hebt gezien.

De clip Pork and Beans van de Amerikaanse rockband Weezer is het kijken eigenlijk niet waard als je nog nooit gehoord hebt van, bijvoorbeeld:

The Numa Numa Guy

Tay Zonday

Het Diet Coke Mentos experiment

Dramatic Look Hamster

Kelly

Dit zijn cewebrities, helden van het internet. En ze zijn op internet zó beroemd dat de compilatieclip Pork and Beans waarin ze allemaal figureren, met 6 miljoen views in twee weken zelf ook alweer een megahit is geworden. En niet alleen op internet: de clip staat momenteel nummer één in de charts van de tv-zender MTV.

Hiermee hebben de internethelden hun entree gemaakt in de offline celebritywereld. Tien redenen waarom.

Om die tien redenen te kunnen begrijpen, moet je dit artikel eigenlijk lezen met een computer ernaast. Beter nog: laat de papieren krant even liggen. Op de website nrcnext.nl is dit veel veel beter te lezen / te bekijken, inclusief links naar alle clips.

1 Leuke dingen worden snel verspreid

Beetje voor de hand liggend, maar daarom niet minder waar: internet leent zich bij uitstek voor snelle verspreiding, reproductie en mutatie van leuke dingen. De filmpjes zijn in die zin net genen of virussen (commerciële video’s die op internet worden verspreid worden niet voor niets virals genoemd). YouTube-cewebrities en andere internetfenomenen worden in het Engels tegenwoordig steeds vaker internet memes genoemd, naar de theorie van evolutiebioloog Richard Dawkins, die in 1976 ‘de meem’ introduceerde als cultureel equivalent van het gen.

2 Veel cewebrities hebben gewoon echt talent

In een groot aantal van de populairste YouTube-filmpjes figureren ‘gewone’, veelal jonge mensen, die prachtig blijken te kunnen zingen, dansen of toneelspelen. „Dankzij het internet worden ze veel sneller ontdekt”, zegt Tim Hwang, een 21-jarige Amerikaanse student die in april ROFLCon (Rolling on Floor Laughing Convention) organiseerde, de eerste bijeenkomst voor internetberoemdheden.

Een voorbeeld van zo’n talent is de 25-jarige Tay Zonday (echte naam: Adam Nyerere Bahner), die met zijn op de webcam ingezongen liedje Chocolate Rain sinds april 2007 23 miljoen views kreeg op YouTube en inmiddels T-shirts verkoopt met zijn eigen hoofd erop. Zondays handelsmerk is de tekst I move away from the mic to breathe in, die in beeld verschijnt als hij drie regels heeft gezongen en zijn hoofd afwendt – zodat het geluid van zijn adem niet wordt opgenomen. Hij won vorig jaar de YouTube Award in de categorie muziek en bracht sindsdien nog een dozijn liedjes uit.

Van dezelfde categorie: Esmée Denters, het Nederlandse meisje dat via YouTube bekendheid verwierf met haar cover van What goes around van Justin Timberlake (ruim 16 miljoen views). Denters heeft inmiddels een platencontract en bracht afgelopen april haar derde single uit. En de Evolution of Dance-video van cabaretier Justin Laipply, met 87 miljoen views één van de meest bekeken YouTube-video’s ooit.

3 Het zijn vaak nerds, dat valt goed

Waarom is Gary ‘Numa Numa Guy’ Brolsma een hit? De gezette Amerikaanse twintiger kan niet zingen, maar playbackt zittend voor de webcam mee met het liedje Dragostea din tei van de Moldavische popgroep O-Zone, onderwijl met zijn armen zwaaiend. Zijn ‘wahajahee, wahajahoe, wahajaha, wahajaha-ha!’ tovert een glimlach op je gezicht – het moet te maken hebben met de tegenstelling tussen het 100 procent-hitgehalte van het liedje en Brolsma’s scheve mond, dikke armen en volledige overgave bij zijn playback. De video werd 14 miljoen keer bekeken sinds 2004, Brolsma maakte sindsdien twee nieuwe liedjes.

Een beetje nerderig zijn valt vooral bij de avant-garde van het internetpubliek vaak goed. „De meeste internethits worden nou eenmaal gemaakt door jonge, blanke mannen”, zegt Tim Hwang van ROFLCon.

Brolsma figureert prominent in de compilatieclip van Weezer en heeft een agent, maar of hij handig genoeg is om munt te slaan uit zijn bekendheid blijft de vraag. Op de ROFLCon-bijeenkomst was Brolsma één van de grote afwezigen – hij had een flink salaris geëist, wat de organisatie uit principe weigerde te betalen.

Van dezelfde categorie: de Star Wars-kid (doet dansje met lightsaber, een speelgoedwapen gebaseerd op de Star Wars-films) en de Tron Guy (verkleed als figuur uit sciencefictionfilm Tron).

4 Ze maken lol (laughing out loud) om niks

Veel kunst ontstaat uit verveling – en dat geldt des te meer voor internetkunst. Veel populaire bloggers en internetcartoonisten geven toe dat hun creaties zijn ontstaan in de baas z’n tijd. „Door het internet is het minder makkelijk te controleren wat de werknemer achter zijn computer doet”, zegt Tim Hwang. Kenmerkend van veel YouTube-filmpjes is dan ook vaak de meligheid. Neem de Dramatic Look Hamster: een filmpje van vijf seconden met spannende achtergrondmuziek, waarin een hamster zijn kop richting camera draait. Ruim 21 miljoen keer bekeken op YouTube.

Van dezelfde categorie: lolcats. Neem een foto van een kat, doe alsof het een mens is en zet er een tekst bij in sms-taal die bij de lichaamshouding past. Een kat met uitgespreide poten zegt: ‘I caughted a mowse and it was dis big.’ Een kat in de gootsteen zegt: ‘I wud like to see ur suprvisr.’ Ook succesvol: foto’s van een witte uil met de tekst O RLY? (oh, really?) – een commentaar dat fanatieke internetforagebruikers geven op extreem lange of nikszeggende posts.

Drie voorbeelden van vrolijke lolcats zijn aan te klikken via dit artikel op website van nrc.next.

5Ze maken onlinesoaps die je blijft volgen

Kelly („I’m gonna betch slap ya shetbag”) is een op internet razend populair nerdmeisje. Haar (mannelijke) schepper en alter ego heet Liam Kyle Sullivan. Hij heeft een online soapliedjesserie lopen, Liamshow , waarin de vloekende, provinciaalse Amerikaanse puber Kelly, haar tweelingbroer en haar bekrompen ouders de hoofdrol spelen. Sullivan speelt de meeste rollen zelf. ‘Kelly’ won met het filmpje Shoes (ruim 16 miljoen views) de publieksprijs bij de YouTube-awards 2007, Sullivan verkoopt zijn liedjes inmiddels via iTunes.

Van dezelfde categorie: Chad Vader, Day Shift Manager, een online soap over ‘de onbekende broer’ van Star Wars’ bad guy Darth Vader. Chad is supermarktmanager.

Dan is het nu tijd om Pork and Beans te bekijken en je te voegen bij de ruim vijf miljoen anderen die de clip „die het internet is” afgelopen weken hebben bekeken. Zie voor een lijst met alle optredende gasten nrcnext.nl.

6 Ze experimenteren (met cola en snoep)

Waanzinnige huis-tuin-en-keukenexperimenten, opgenomen op home video: zet ze op internet en ze verspreiden zich vanzelf. Zoals deze ontdekking die beroemd werd in 2006: als je Mentos in een fles met cola light stopt, krijg je een fontein. In één van de populairste YouTube-filmpjes allertijden doen twee als dokters verklede mannen in een bos er tientallen proeven mee, onder de naam The Diet Coke & Mentos Experiments.

In dezelfde categorie valt: Will it Blend? Wat kun je allemaal in een keukenmachine stoppen en hoe komt het eruit: een Rubik’s-kubus, een baseball én, één van de meest recente experimenten, de nieuwe cd van Weezer.

Bekijk de resten van een iPhone of de Weezer-cd op www.willitblend.com.

7 Clips en pixels leveren geld op

Opvallend is dat veel van de internethelden niet alleen zelf geld proberen te verdienen met hun vaak toevallig verkregen beroemdheid, maar dat ook bedrijven niet meer terugschrikken voor associatie met wat toch lang als nerdenhumor bekendstond. De maker van Mentos zag de Coke & Mentos-experimenten als gratis reclame, Coca-Cola vond het aanvankelijk niet bij het merk passen, maar omarmde de hype later ook.

„Het wordt steeds duidelijker dat er geld kan worden verdiend met internetcultuur. De clip van Weezer toont dat ook weer aan”, zegt Tim Hwang. Ook zijn conferentie ROFLCon trok veel marketingmensen. „Ze ruiken blijkbaar geld. De internetcultuur is heel lang iets alleen voor nerds geweest, maar langzaam maar zeker raakt het mainstream publiek er klaar voor.”

Over geld verdienen gesproken: weet je nog, de One Red Paperclip? Ruil een paperclip voor steeds iets kostbaarders tot je een huis hebt. Of verdien een miljoen dollar met het verkopen van een miljoen pixels voor een dollar per stuk. Kyle MacDonald en Alex Tew deden het, beiden in 2005. Nieuwste loot aan de boom van blanke mannen die door een internetstunt rijk willen worden is Ian Usher, een naar Australië geëmigreerde 44-jarige Brit. Hij biedt zijn leven (zijn huis in Perth, zijn werk, zijn auto, zijn kleren en zijn vrienden) als één pakket te koop aan op eBay. Bieden kan vanaf 22 juni aanstaande.

Vier voorbeelden van rijk worden op internet zijn aan te klikken bij dit artikel op de nrc.next-website.

8 Een nieuwe taal raakt in zwang: Engrish

In de clip van Weezer komt een screenshot uit een ouderwets computerspelletje voor, met daaronder de tekst: „All your pork and beans are belong to us.” Het is een mutatie van ‘All your base are belong to us’, een spreekwoord voor gamers, afkomstig uit een slecht vertaald Japans computerspel (de exacte frase levert 1.4 miljoen hits op Google op). Op www.engrish.com staat een enorme collectie gebruiksaanwijzingen, menukaarten enzovoort in verhaspeld Engels, afkomstig uit Aziatische landen. „Remove horniness” bijvoorbeeld, op een tube ontharingscrème.

Fraaie voorbeelden zijn te vinden op www.engrish.com

9 Vergeten helden komen weer tot leven

Internet is een archief waar vergeten helden meer dan waar ook een kans hebben op een tweede leven. Rick Astley, die in de jaren tachtig een hit had, is momenteel helemaal retrocool dankzij de Rickroll – een geintje waarbij de internetgebruiker via een valse link (‘Bekijk hier exclusieve beelden van Britney Spears!’) naar zijn videoclip Never gonna give you up (1987) wordt geleid. De dan 21-jaar oude Astley doet daar foute dansjes (waarmee hij wel wat weg heeft van de Numa Numa Guy). Op 1 april van dit jaar linkten alle filmpjes op de voorpagina van YouTube naar de video. Volgens een recente peiling zijn zeker 18 miljoen Amerikanen ‘rickrolled’. Astley zelf profiteert goed van zijn internetmeem: hij is inmiddels weer aan het toeren en zijn platenlabel overweegt een nieuw Greatest Hits-album uit te brengen.

Exclusieve beelden van Britney Spears op:www.yougotrickrolled.com

10 Internetactivisme: vliegende spaghetti

Het vliegende spaghettimonster klinkt lollig, maar is bloedserieus. Het is een parodie op de christelijke god en inmiddels ook een online protestsymbool van tegenstanders van het creationisme (de theorie dat een intelligent wezen de wereld schiep), en van atheïsten in het algemeen. De 25-jarige doctorandus Natuurkunde Bobby Henderson bedacht het FSM (dat er inderdaad uitziet als een vliegend bord spaghetti) in 2005, uit onvrede met het besluit van het onderwijsbestuur van de Amerikaanse staat Kansas om intelligent design in plaats van Darwins evolutie als uitgangspunt te nemen bij de biologieles.

Met het FSM wil Henderson aantonen dat god een verzinsel is, niet minder onzinnig dan een vliegend spaghettimonster. Op Hendersons website verzamelen zijn volgelingen, die zich pastafari’s noemen, bewijs dat het FSM bestaat. Inmiddels is er ook een FSM-Gospel naar analogie van de christelijke bijbel te koop. Aantal hits op Google: ruim 1,1 miljoen.

Verzet je tegen creationisme (of stuur hatemail naar The Flying Spaghettti Monster) op www.venganza.org