‘Coolsingelkubus’ moet hoge inkomens lokken

Architect Rem Koolhaas onthulde vanmiddag zijn ontwerp om het centrum van ‘zijn’ Rotterdam te verlevendigen: een kubus om te wonen, werken en recreëren.

Koolhaas’ kubusgebouw gezien vanaf de Lijnbaan, met links warenhuis De Bijenkorf. De entree aan de achterzijde van het gebouw (midden)(foto) ligt vlakbij het begin van de ‘Koopgoot’. Door de transparante opzet ‘vangt’ de kubus elk moment van de dag licht, ook binnen. Illustraties Multi Vastgoed Multi Vastgoed

Een transparante en kolossale kubus die wonen, werken en winkelen combineert in het hart van Rotterdam. Het vanmiddag gepresenteerde ontwerp van architect Rem Koolhaas laat zich volgens algemeen directeur Marcel Kokkeel van projectontwikkelaar Multi Vastgoed het best omschrijven als „een verticale stad die bezoekers als een magneet naar binnen zuigt”.

Het 80 meter hoge, brede en lange gebouw, met ruim 100.000 vierkante meter woon-, winkel- en kantooroppervlak, verrijst bovenop het monumentale ABN Amro-gebouw aan de Coolsingel, tussen het Binnenwegplein en de Beurstraverse, beter bekend als de ‘Koopgoot’. Met de investering is een bedrag gemoeid van een half miljard euro. Nooit eerder stak Multi Vastgoed, een van de drie grootste projectontwikkelaars in Nederland, zoveel geld in een nationaal project. Begin 2011 wordt begonnen met de bouw, twee jaar later volgt de oplevering.

In zijn geboortestad Rotterdam ontwierp de internationaal befaamde Koolhaas eerder onder meer de Kunsthal, vorig jaar met ruim 200.000 bezoekers de best bezochte kunstinstelling van de stad. Bij de ‘Coolsingelkubus’ liet hij zich inspireren door de wens om „een centrale ontmoetingsplaats te creëren die bijna letterlijk oog heeft voor en op de stad”, zegt Kokkeels collega Heino Vink van Multi Vastgoed. Bovenop het dak verrijst een stadsbalkon of een stadstuin.

Rotterdam heeft grootste plannen voor wat in vakjargon de ‘verdichting’ en ‘verlevendiging’ van de binnenstad wordt genoemd. Het centrum, met ‘slechts’ 30.000 inwoners tegenover 80.000 arbeidsplaatsen, maakt nu nog een lege en versnipperde indruk. In de avonduren is er weinig tot niets te beleven, luidt een veelgehoorde klacht. Het is volgens het stadsbestuur een van de voornaamste redenen waarom mensen met hoge(re) inkomens zich niet willen vestigen in de tweede stad van Nederland (584.000 inwoners). Die koopkracht wil Rotterdam de komende jaren aan zich binden.

Volgens de projectontwikkelaar schuilt de kracht van Koolhaas’ ontwerp in de eenvoud. „Het is allesbehalve een elitair ding”, zegt Kokkeel. De kubus staat op een plek waar nu al de meeste bezoekersstromen samenkomen. Een stadsplein aan de voorzijde moet de ontmoetingsplaats worden „waar het Rotterdam nu aan ontbreekt”.

In het gebouw zijn vijf winkellagen (35.000 vierkante meter) gepland. Eenzelfde oppervlakte is bestemd voor kantoren. Naast vermaak wordt ook plaats ingeruimd voor cultuur. Gedacht wordt onder meer aan een stadsmuseum en aan een verhuizing van het Historisch Museum Rotterdam. De in de oorlog verwoeste Coolsingelpassage zal binnenin gedeeltelijk worden herbouwd.

Koolhaas’ kubus is niet het enige beeldbepalende gebouw dat Rotterdam gaat realiseren in wat al de ‘tweede wederopbouw’ is genoemd. Ook het oude monumentale postkantoor, pal naast het stadhuis aan diezelfde Coolsingel, gaat op de schop. Architect Ben van Berkel, bekend als ontwerper van de Erasmusbrug, ontvouwde donderdag zijn plannen bij de presentatie van het Binnenstadplan 2008-2020. Dit rijksmonument uit 1923 wordt verbouwd tot een luxe winkelcentrum met restaurants. Onduidelijk is vooralsnog of Post Rotterdam voorzien wordt van een 70 meter hoge toren met daarin een hotel en appartementen.

Zelf investeert de gemeente de komende twaalf jaar 180 miljoen euro in de buitenruimte, bedoeld om het matige verblijfsklimaat te verbeteren. De hoogbouw in Manhattan aan de Maas zal voortaan „in dienst staan van de begane grond”, zoals wethouder Hamit Karakus (Wonen, PvdA) het formuleert. Ook de auto is niet langer heilig in de stad, die na het bombardement van mei 1940 werd herbouwd naar Amerikaans voorbeeld. „In het hart van de binnenstad zijn de voetgangers de dominante verkeersstroom”, zo staat letterlijk in het plan.