Betekenisloze combinaties

Alles hangt dwars door elkaar op de expositie van World Press Photo.

Het resultaat staat op gespannen voet met de kwaliteit van de foto’s.

Nieuw dit jaar op de World Press Photo-expositie zijn de 12 computerschermen waarop alle foto’s terug te vinden zijn. Heel overzichtelijk. Je vraagt je af waarom de organisatie het daar niet bij gelaten heeft. Want de fysieke tentoonstelling is tamelijk onooglijk. Vijfentwintig staande panelen, in bochtjes aan elkaar geschakeld en beplakt met foto’s. Nog eens een handvol van zulke panelen, hangend aan een muur. Het oogt even fragiel als mager. Niet helemaal onbegrijpelijk: de expositie gaat op tournee en zoiets vergt nu eenmaal functionaliteit. Maar indrukwekkend is anders.

We zien ongeveer 200 winnaars in de diverse wedstrijdcategorieën, allemaal dwars door elkaar gehusseld. Foto’s van de herdenking van het bloedbad van Nanjing (3de prijs ‘Mensen in het nieuws’, series), op één paneel samen met een foto van yogabeoefenaars in India (3de prijs ‘Sport achtergrond’, singles), een gekromd boomblaadje (1ste prijs ‘Natuur’, singles) en een moeder en een zoon die elkaar wassen aan de oever van een rivier (1ste prijs ‘Dagelijks leven’, singles). Een onooglijke en betekenisloze combinatie die door niets anders lijkt ingegeven dan het feit dat alle foto’s zwart-wit zijn.

Het resultaat is een beeldenbrij die op gespannen voet staat met de verhalende intenties van de fotografen en met de kwaliteit van hun foto’s. Klassieke nieuwsmomenten zijn in de expositie nog maar nauwelijks te vinden. Tim Hetheringtons nieuwsfoto van het jaar van de vermoeide Amerikaanse soldaat in Afghanistan is er misschien een, John Moores foto van de bomexplosie die Benazir Bhutto het leven kostte is er zeker een. Maar meer en meer zoeken fotojournalisten het in afgewogen, visueel aantrekkelijke beelden als verpakking van de vaak bittere boodschap.

De foto’s van de schoolgaande Turkse meisjes, gemaakt door de Engelse Vanessa Winship, zijn onmiskenbaar geënt op het werk van August Sander uit de jaren twintig. De portretten die de Amerikaan Benjamin Lowy maakte van Iraakse gevangene wachtend op transport, lijken gestoken in een fluwelen handschoen van warme kleuren en uitgekiend licht; een contrast dat de foto’s des te beklemmender maakt. Artistiek, zou je hun werkwijze willen noemen, en hun foto’s ‘mooi’. Dat vraagt om een andere manier van presenteren.

Tentoonstelling

Expo World Press Photo 2008.

T/m 22 juni Oude kerk, Amsterdam. Daarna tournee. Inl. worldpressphoto.nl. **