Akkoord over Abyei

De Soedanese regering heeft een interimakkoord bereikt met de autonome Zuid-Soedanese autoriteiten over het omstreden, olierijke gebied Abyei. Volgens het gisteren getekende verdrag zal een geïntegreerde militaire macht van Noord- en Zuid-Soedanezen het gebied moeten controleren. Een nieuwe groep experts zal de grenzen van Abyei vastleggen.

Drie jaar na de ondertekening van het vredesverdrag (CPA) dat een einde maakte aan de oorlog tussen Noord- en Zuid-Soedan is Abyei nog steeds een knelpunt. Het door zuiderlingen bewoonde gebied ligt op de grens tussen noord en zuid, maar behoort bij het noorden. De onderhandelende partijen kwamen er in 2005 niet uit en besloten Abyei in een speciaal protocol op te nemen. Vorige maand braken hevige gevechten uit tussen het noordelijke en het zuidelijke leger, waarbij de stad Abyei goeddeels werd vernietigd. Volgens de Verenigde Naties sloegen 90.000 inwoners op de vlucht.

Volgens het protocol van 2005 zou een internationale groep experts de grens bepalen en Abyei door noord en zuid samen worden bestuurd. In het gisteren bereikte interimakkoord zijn dezelfde afspraken gemaakt. Een geïntegreerd bataljon van zuidelijke en noordelijke troepen gaat het omstreden gebied controleren, waarna de strijdende partijen hun soldaten dienen terug te trekken. Een VN-vredesmacht mag gaan patrouilleren in het gebied.

Een nog te benoemen internationale commissie moet de grenzen vaststellen. Ze hoeft daarvoor alleen naar de situatie in 1905 te kijken, latere verdragen waarbij Abyei aan het noorden werd toegevoegd zijn niet relevant. Vijf buitenlandse experts deden als onderdeel van het Abyei-protocol al twee jaar geleden een bindende uitspraak, maar dit oordeel werd door de Soedanese regering van de hand gewezen. Volgens de regering in het noorden ligt de grens van Abyei bij de rivier de Kirr, volgens de zuiderlingen loopt de grens veel verder noordwaarts.

Beide partijen beloven verder in het interimakkoord onder andere binnen twee weken een bestuur voor Abyei te benoemen.