Pacman en Rubik

Wie nog altijd niet genezen is van nostalgie naar de jaren tachtig, doet er goed aan om de nieuwe clip van Partysquad eens op te zoeken. Het clipje zelf is vooral grappig in zijn hardnekkige pogingen om het jaren-tachtig-gevoel op te roepen. De clip is een etalage van de hippere vormen van vrijetijdsbesteding uit die tijd. Zelfs de kubus van Rubik komt langs, om de boodschap er nog wat harder in te rammen. Pacman, hoofdrolspeler uit wat destijds het beroemdste computerspelletje was, speelt een gastrol en zo zijn er nog enkele referenties aan de games van weleer. Inclusief het simpele synthesizermelodietje, dat zo uit een afgeragde Nintendo of Commodore zou kunnen komen.

Gettoblasters, cassettebandjes en rollerskates maken ook al nadrukkelijk hun opwachting, net als simpele, grafische effecten. Geïsoleerde lippenparen die playbacken tegen een sterrenhemel, felgekleurde silhouetten die het dansje uit de titel doen. Wie dit een oerlelijke clip vindt, heeft niet helemaal ongelijk. Maar die gestileerde lelijkheid past natuurlijk heel goed bij het thema. In die tijd stonden de videoclip en de computeranimatie immers nog in de kinderschoenen.

Toch zou deze clip echt niet in pakweg 1987 gemaakt kunnen zijn. Het vraatzuchtige Pacman-bolletje krijgt hier een driedimensionale verbeelding, en de draaitafel, waarop we een stel danserssilhouetten het dansje uit de titel voordoen, is bij nader inzien een cd-speler van het soort dat dj’s gebruiken. Dat is ook het punt met retro: de elementen uit het verleden worden steeds net even anders gerangschikt en daarmee wordt ‘t, alle nostalgie ten spijt, toch weer van nu. Een goed voorbeeld daarvan is het vocoder-effect op de stem in dit nummer en in talloze andere danskrakers. Dat is doorgaans een overduidelijk signaal dat er aan retro-electro gedaan wordt, maar in de echte jaren tachtig werd dat ding helemaal niet zo vaak gebruikt als de herinnering het doet voorkomen.

Heel anders maar toch verwant is de nieuwe van freakfolk-duo Coco-Rosie, al komt het vervormde, enigszins ‘overslaande’ effect op de stem in God Has A Voice, She Speaks Through Me hier uit een ander apparaat: de autotuner. Ook deze clip ziet er op het eerste gezicht goedkoop uit. Net als bij Partysquad spreekt er een soort nostalgie uit, maar dan stukken minder nadrukkelijk en niet zozeer toegeschreven aan een afgebakend tijdperk. Nee, het is de herinnering aan een droom die de kijker in een lang vervlogen kindertijd ook had kunnen hebben, recht voor je ogen verbeeld. En dat levert, ook wegens de onaards mooie muziek, een tijdloze clip op.

Jacob Haagsma