Ook BP vist uiteindelijk achter het net

Tony Hayward is geschokt – diep geschokt – door de ontdekking dat Rusland niet bepaald een land is dat zich iets gelegen laat liggen aan de wet. De topman van BP koos de jaarvergadering van de Russische staatsoliemaatschappij Rosneft uit om er – in nogal timide bewoordingen – op te wijzen dat het economische succes van een land op de langere termijn afhangt van het respect voor eigendomsrechten en een ‘consequente toepassing van de wet.’

De plotselinge ontdekking van Hayward dat er iets niet helemaal in de haak is in Rusland werd teweeggebracht door het tumult rond de joint-venture TNK-BP.

In essentie dreigt het Britse olieconcern uit het samenwerkingsverband te worden gegooid, dat vijf jaar geleden werd aangegaan met hetzelfde bedrijf dat BP in de jaren negentig van zijn Russische bezittingen had ontdaan. De Russische aandeelhouders van TNK-BP, die hun belang in de toekomst waarschijnlijk aan een staatsbedrijf – Gazprom of Rosneft – zullen verkopen, halen momenteel voor het Kremlin de hete kolen uit het vuur en eisen het vertrek van Robert Dudley, de topman van de joint-venture. Daarbij krijgen ze van de regering in moskou alle hulp die ze nodig hebben, compleet met opgeklopte beschuldigingen over belastingontduiking en spionage aan het adres van BP-werknemers, om de boodschap zo duidelijk mogelijk over te brengen.

Iedere sympathie voor BP mag wel wat worden getemperd door de wetenschap dat het concern in het verleden consequent de andere kant op keek als de Russische regering liet zien dat zij zich niets aantrok van de wet. Het concern heeft ermee ingestemd het enorme gasveld Kovytka aan Gazprom te verkopen. Het heeft geprobeerd het Kremlin en zijn oligarchenvriendjes te vleien, in de hoop nog enige zeggenschap over zijn Russische bezittingen te behouden. Het bedrijf heeft net gedaan alsof zijn neus bloedde toen Vladimir Poetin zijn vernietigingscampagne lanceerde tegen de vroegere oliegigant Yukos en zijn eigenaar, politiek tegenstander Michail Chodorkovski – slechts een paar weken na de viering in Londen van de totstandkoming van de joint-venture van TNK en BP, aan de zijde van Tony Blair.

Lenin heeft ooit geschreven dat de kapitalisten Rusland nog het touw zouden verkopen waarmee ze zelf zouden worden opgeknoopt. Hayward voelt de lus nu om zijn keel sluiten. Maar het zou wel eens te laat kunnen zijn om hulp in te roepen.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com

    • Pierre Briançon