Voetballen met Sissi

Mooiste citaat van de afgelopen dagen: „Wat is hier eigenlijk aan de hand?” Anderen maken zich misschien druk om de mening van Johan Cruijff over de tactiek zoals gehanteerd door Marco van Basten; ik vond die oudere mevrouw in Lausanne toch nog interessanter. De dame verwonderde zich over de drommen fotografen bij de Nederlandse spelersbus voor hotel Beau Rivage. Kennelijk wist ze niets af van de Europese kampioenschappen. Wesley Sneijder? Keine Ahnung!

Ja, het belooft een mooi toernooi te worden. Ik voorzie afgeladen stadions vol beschilderde smoelwerken, overal carnaval in nationale kleuren, en maar hossen met zijn allen – in een omgeving die wel wat anders aan haar hoofd heeft dan voetbal. Zwitserland en Oostenrijk zijn geen echte voetballanden – houden zo. Het verlost ons van een overspannen thuispubliek, van zenuwachtige scheidsrechters die bang zijn voor opdringerige meutes achter de hekken. Ook na een dubieuze strafschop tegen een van de gastlanden zal het geen sinaasappelen regenen.

Zwitserse en Oostenrijkse voetballers bakken er in de regel niet zoveel van, de mensen zijn er met weinig tevreden. Voetbal in de Alpen is een leuke bijzaak, van weinig waarde naast de eeuwige glorie van Mozart en keizerin Sissi. Het wordt een eindronde op neutraal terrein. Oostenrijk werd pas lid van de Europese Unie in 1995, iets waar de Zwitsers nog steeds niet aan moeten denken. Geen euro’s of NAVO in der Schweiz: op een bepaalde manier geeft dat de vooruitzichten iets lichtvoetigs.

Zonder opgefokte toestanden zullen de spelers van de belangrijkste nationale teams elkaar wat beter leren kennen. Dankzij de financiën in de Champions League en het Bosman-arrest zijn de Europese topclubs dramatisch van karakter veranderd: van vertegenwoordigers van steden, zelfs delen van steden, tot multinationale instituten voor de beste voetballers op aarde. In die instituten heeft het spel de afgelopen tijd een enorme vlucht genomen. Je ziet er een geraffineerd samenspel waar de nationale elftallen niet aan kunnen tippen. Jonge toptalenten uit Spanje leren de kneepjes van het vak in Londen en Liverpool, en ontwikkelen zo meer verwantschap met ploeggenoten uit, pakweg, Ivoorkust en Frankrijk dan met andere Spanjaarden. Let maar op: de voetballers zullen de komende weken lang niet zo snel en dynamisch samenspelen als we tegenwoordig gewend zijn in de Champions League.

Jammer voor het EK? Ergens wel, maar er komt een hoop vrolijkheid voor in de plaats. Tegen een decor dat meer verstand heeft van skiën dan van buitenspel zal de sport pas werkelijk verbroederen. Grimmigheid zal wegspoelen onder de fontein van Genève, het internationale baken van veiligheid en vrede. We mogen uitzien naar vermakelijk spel bij een behaaglijke temperatuur, niet zozeer naar voetbal van het hoogste niveau. Dat zien we na de zomer wel weer.

Lees vanaf morgen de EK-weblog van Auke Kok op nrc.nl/sport