Luka Modric gaat met Kroatië het EK winnen

De overeenkomsten tussen de Kroatische voetballer Luka Modric en Johan Cruijff zijn beangstigend groot.

En dat is niet de enige reden waarom Kroatie gaat winnen.

De Kroatische Cruijff-lookalike Luka Modric. Foto AFP TO GO WITH AFP EURO 2008 PACKAGE IN ARABIC: (FILES) A picture taken on November 21, 2007 shows Croatia's Luka Modric shooting the ball during their match against England in the Group E Euro 2008 qualifying football match at Wembley in north London. AFP PHOTO/ADRIAN DENNIS AFP

Deze zomer gaat het dan toch eindelijk gebeuren: Johan Cruijff gaat schitteren op een Europees kampioenschap voetbal en mag op 29 juni de beker tonen aan het publiek in het Ernst Happel Stadion in Wenen. Helaas voor Nederland niet de Johan Cruijff zoals wij hem kennen, maar wel zijn Kroatische lookalike. Luka Modric, bijna 23 jaar geleden geboren in Zadar, toen nog Joegoslavië, nu Kroatië. De gelijkenis met de beste Nederlandse voetballer ooit is bijna angstwekkend. Hij heeft diezelfde fonkelende jongensogen, hij heeft hetzelfde wapperende seventieskapsel, hij heeft hetzelfde loopje, alsof hij over het voetbalveld zweeft zonder het gras te raken. Hij heeft dezelfde dribbel en ja, hij spreekt wel eens in raadsels en speelt het liefst met nummer 14.

Luka Modric voetbalde het afgelopen jaar nog voor Dinamo Zagreb, waarmee hij Ajax uitschakelde in de eerste ronde van het UEFA-Cuptoernooi. De scouts van de Amsterdamse club hadden het talent ook gezien, en probeerden de aanvallende middenvelder aan te trekken als vervanger voor Wesley Sneijder. Maar het bod van 15 miljoen euro bleek onvoldoende. Modric toont zijn kunsten volgend seizoen op het gras van White Hart Lane in Londen. Hij verhuist deze zomer naar Tottenham Hotspur voor het dubbele van wat Ajax bood. Maar zijn echte droom ligt zuidelijker. Bij FC Barcelona. Want dat is, in tegenstelling tot het in verval geraakte Ajax, helemaal de club van zijn grote voorbeeld. Inderdaad, Johan Cruijff.

Modric is de nieuwste voetbalexponent van het Brazilië van de Balkan, de bijnaam die het sterke Kroatische voetbalelftal verdiende op het wereldkampioenschap van 1998. Bij de eerste deelname ooit op het hoogste podium werd Kroatië derde, door in de troostfinale Nederland te verslaan. Sindsdien is Kroatië een belangrijke factor in het internationale voetbal, maar oogsten was er nog niet bij.

Daarvoor is nu de tijd rijp. Kroatië hunkert naar succes. Kroatië hunkert naar erkenning. Met een mengeling van frustratie en trots staat heel het land klaar om zijn plaats in Europa op te eisen. Eerst op het voetbalveld, vanaf 2010 als nieuwe lidstaat van de Europese Unie. Sportief succes moet het nog wankele zelfvertrouwen van de jonge natie een boost geven.

Na buurland Slovenië was Kroatië de meest welvarende deelrepubliek van het voormalige Joegoslavië. Maar terwijl Slovenië redelijk ongeschonden de onafhankelijkheid verwierf in 1992, stortte Kroatië zich volop in het Joegoslavische oorlogsgeweld. Het economische herstel en het politieke evenwicht kwamen pas traag op gang. Maar Kroatië kende de afgelopen tien jaar een constante economische groei tussen de vier en de zes procent, de werkloosheid werd teruggedrongen van ruim 20 tot iets meer dan 10 procent. Het toerisme trekt weer aan. De regering van Ivo Sanader wil niet de fout maken van de Servische buren en doet hard zijn best het oorlogsverleden te verwerken, en zo Europa zijn welwillendheid te tonen. Afgelopen weekeinde werd de van oorlogsmisdaden tegen Serviërs beschuldigde Mirko Norac nog veroordeeld tot zeven jaar celstraf.

Wat dit met het EK heeft te maken? Alles. Economisch herstel, politieke vooruitgang en sportief succes gaan wel vaker hand in hand. West-Duitsland werd wereldkampioen in 1954, in volle Wiederaufbau na de Tweede Wereldoorlog. Het ‘Wonder van Bern’ gaf de nieuwe natie het zelfvertrouwen om zijn plaats in het hart van Europa te heroveren. In 1990 deed Duitsland, een jaar na de val de Berlijnse Muur, dat kunstje nog eens over.

Kroaten hebben, als het erop aankomt, op het voetbalveld de doortastendheid van hun Duitse overburen, en zowel de speelse flair als de hardheid van de Italianen. Een mooie, nieuw-Europese mengeling. Daar komt bovenop een hoop frustratie. Frustratie om het misgelopen EK van 1992, toen het sterke en kansrijke Joegoslavië (met Kroaten als Zvonimir Boban en Davor Suker) op de valreep werd uitgesloten wegens de burgeroorlog in het land. Frustratie om de trage integratie in Europa, terwijl vergelijkbare Balkanlanden als Roemenië en Bulgarije dankzij opname in de EU ondertussen wel beter presteren.

Frustratie ook om West-Europese arrogantie, zoals gedemonstreerd tijdens en na het jongste Eurovisiesongfestival, dat andere toneel van Europese wedijver. Als Kroaten schieten op Serviërs (en omgekeerd) zijn het barbaren, als ze hun buren twaalf punten geven tijdens een onschuldige liedjeswedstrijd, doen ze aan achterlijke vriendjespolitiek, iets waar West-Europeanen en Scandinaviërs natuurlijk ver boven staan. Kroaten, en niet alleen zij, zien het als West-Europese angst. Angst omdat de landen uit het voormalige Oostblok nu evenveel recht van spreken hebben. Kroaten, Polen, Roemen, Bulgaren zijn best welkom in Europa, als ze maar dankbaar zijn en het oude Europa niet te veel van zijn economische status en politieke macht verliest.

Daarom wil Kroatië maar al te graag aan Europa tonen tot wat het in staat is. Economisch en politiek zijn Duitsers, Fransen, Italianen en Nederlanders nog niet te verslaan. Maar op het voetbalveld wel. De jonge bondscoach Slaven Bilic kan putten uit een arsenaal aan spelers dat in de beste Europese competities aan het werk is. Behalve Modric voetbalden al zijn basisspelers het afgelopen jaar in de sterkste Europese competities, van Duitsland (Robert Kovac, Josep Simunic, Ivan Rakitic, Mladen Petric, Ivica Olic, Ivan Klasnic) over Italië (Dario Simic, Igor Budan) tot de Engelse Premier League (Vedran Corlucka, Nico Krancjar). Kroatië won zijn kwalificatiegroep en hield Rusland en Engeland achter zich. Van de Engelsen, die het voetbal op de Balkan introduceerden, werd twee keer gewonnen, met de 3-2 zege op Wembley als hoogtepunt van de kwalificatiereeks.

Of al die hoge verwachtingen het elftal niet zullen verlammen? Verdediger Corlucka denkt van niet. Integendeel. „We voelen de verwachtingen, de druk. Maar dat is net wat ons sterk maakt. Het zorgt er mee voor dat we het hoogste willen bereiken,” zei hij in het trainingskamp van de Kroaten in het Sloveense Catez. En Kroatië speelt niet alleen voor zichzelf. Ook veel Slovenen en Bosniërs steunen het team. En niet dat in Belgrado straks de rood-wit geblokte vlag van Hrvatska straks gaat wapperen, maar ook veel Serviërs hopen stiekem op een succes voor de Balkan na jaren van negatief nieuws.

In een groep met Oostenrijk, Polen en Duitsland moet Kroatië kunnen doorstoten naar de kwartfinale. Daarna volgen de lastige klussen: Portugal of Tsjechië in de kwartfinale, en opnieuw Duitsland in de halve finale. En zoals Nederland weet: wie in de halve finale van de Duitsers wint, wordt kampioen.

Bekijk een filmpje over de Kroatische Cruijff Modric via nrcnext.nl/links

Rectificatie / Gerectificeerd

correcties en aanvullingen

Het coververhaal bij het begin van het Europees kampioenschap voetbal ( Luka Modric gaat met Kroatië het EK winnen, 6 juni, pagina 4 en 5) bleek bij nader inzien toch niet accuraat. Kroatië verloor vrijdagavond in de kwartfinale van Turkije. Misschien gaat het beter bij het WK voetbal in 2010.