Laat de strijd beginnen

Ergens in zijn cultuurstudie Overvloed en onbehagen over de Nederlandse Republiek van de zeventiende eeuw schrijft de Britse historicus Simon Schama dat hij Amsterdam bezocht en getroffen werd door het volgende voorval. Een Amsterdamse jongen trapte op de rem van zijn fiets om een shagje te rollen. Daarna fietste hij verder. Schama beschrijft lyrisch hoe exemplarisch hij dit vond voor de Nederlandse rookcultuur om vervolgens uitgebreid in te gaan op het belang van tabak voor de cultuur van de Republiek. Nederlandse schilders waren de eersten en lange tijd de enigen die rokende mensen verbeeldden.

Onder de rook van tabak is Nederland groot geworden, zijn kunstwerken ontstaan en hebben filosofen onze existentie bevraagd. Roken in het café is het voorrecht der dichters. Het is een heilig ritueel dat de ijdelheid der dingen celebreert.

Het verbijstert mij hoe gedwee Nederland zich een verbod op deze rijke en lange traditie laat opleggen. Als ik de baas van een café vraag naar zijn plannen na 1 juli, haalt hij zijn schouders op. Hij heeft er nog niet over nagedacht. Hier en daar wordt een themafeestje gepland op 30 juni. Ach, dan staan we maar allemaal te kleumen in de regen. Ach, dan verraden we de dichters maar. Ach, dan geven we onze traditie maar op. Die VOC-mentaliteit.

De meeste uitbaters van cafés lijken niet eens te beseffen dat ze een aparte ruimte mogen inrichten voor rokers. De enigen die dat wel beseffen, zijn de eigenaars van kleine cafés, die straks binnen een maand failliet zijn omdat ze geen ruimte hebben voor een aparte ruimte.

Ik zal vertellen hoe het in andere landen gaat. In alle Duitse cafés wordt gerookt. Ze zijn namelijk geen cafés, maar amateurtheatergroepen die elke avond de situatie naspelen van vóór het rookverbod. In Engeland zijn pubs privéclubs geworden. Naast de deur ligt een lijst. Als je daar je handtekening op zet, ben je lid. In Frankrijk is het begrip terras tot het absurde opgerekt. Hele strandtenten verrijzen op de stoep vóór het rookvrije café.

Dit ter inspiratie. Laten we ons niet gedwee laten kleineren. Laat de strijd beginnen.

Ilja Leonard Pfeijffer