Gewelddadige strijd om Griekse universiteiten

Griekse anarchisten en linkse partijen zijn niet van plan hun greep op de universiteiten op te geven. Rectoren worden letterlijk met hun rug tegen de muur gezet.

Tien rectoren van Griekse universiteiten hebben gisteren in Athene een „kreet van wanhoop” laten horen over de toestanden in het hoger onderwijs. Geweld heeft de laatste tijd op angstwekkende schaal zijn intrede gedaan op de universiteiten. Het gaat niet meer alleen om bezettingen die vorig jaar de colleges en examens lamlegden en soms met verwoestingen gepaard gingen. Studenten dringen nu binnen tijdens vergaderingen van de hoogleraren.

In Thessaloniki belandde de rector in het ziekenhuis nadat hij met zijn hoofd tegen de muur was gedrukt, eergisteren werd in dezelfde stad de voltallige vergadering van de Senaat negen uur in gijzeling gehouden. Twee academici die dreigden in te storten mochten niet naar het ziekenhuis en niemand mocht naar het toilet. Eveneens in Thessaloniki werden midden in de nacht twee bewakers van het universiteitsgebouw ernstig mishandeld.

De conflicten spitsen zich toe in de noordelijke hoofdstad maar op alle Griekse universiteiten is de laatste weken gevochten.

Het gaat om verkiezingen die waren uitgeschreven voor universitaire besturen, inclusief de rectoren. De conservatieve regering-Karamanlís heeft in het parlement een kaderwet laten aannemen met een aantal ‘hervormingen’ van het universitaire systeem. Eén daarvan behelst dat aan zulke verkiezingen voortaan alle studenten deelnemen, niet meer langer via politieke organisaties, en dat ze rechtstreeks zullen zijn, niet meer langer ‘getrapt’. De buitenparlementaire (‘anarchistische’) studentenorganisatie is daar tegen en probeert nu overal de verkiezingen te verstoren.

Aan zulke acties wordt echter ook deelgenomen door aanhangers van de radicaal-linkse partij, hoewel de leiders daarvan zich hebben uitgesproken voor de algemene studentenverkiezingen. In het parlement blijven deze leiders een beetje achter bij het veroordelen van al het geweld, men beperkt zich ertoe te zeggen dat men er niet mee eens is. „Wij zijn geen rechters.” De partij, die de laatste maanden dankzij haar populaire nieuwe, jonge leider bij opinieonderzoek fenomenaal scoorde, lijkt nu alweer aan populariteit te verliezen. Premier Karamanlís heeft intussen de communisten nadrukkelijk geprezen omdat ze zich buiten het geweld houden.

De rectoren drongen gisteren aan op een uitbanning van alle partijen uit het universitaire leven. De vijf partijen in het parlement, inclusief de radicaal-linkse, zouden dit in een wet moeten vastleggen. De rectoren spraken zich verder uit tegen het streven van de regering, particuliere, niet-winstgevende universiteiten toe te laten, zoals die overal in Europa functioneren. Deze zijn uitgesloten in de grondwet van 1975, en de door de regering nagestreefde grondwetswijziging is mislukt door het verzet van de socialistische PASOK. Het vreemde is dat de leider daarvan, Jorgos Papandreou, zich vroeger meermalen voor zulke universiteiten heeft uitgesproken. De regering Karamanlís verwacht meer gezonde concurrentie binnen het hoger onderwijs. Tegenstanders vrezen dat de bestaande universiteiten nog meer zullen worden verwaarloosd dan nu al het geval is. (Griekenland heeft de laagste onderwijsbegroting binnen de EU).

Intussen bestaan er wel dépendances van buitenlandse universiteiten in Griekenland, en de regering hoopt met hun inschakeling via een achterdeurtje toch nog particulier onderwijs te bewerkstelligen. De huidige minister, Evripídis Stylianídis, heeft de drie linkse oppositiepartijen woedend gemaakt door aan te kondigen, dat het particulier onderwijs er zeker zal komen. Hij wordt ervan beschuldigd olie op het vuur te gooien de animositeit op te voeren.