Engels talent zit op reservebank

Buitenlandse sterren belemmeren de doorstroming van Engels voetbaltalent. Nederlandse coaches proberen daar iets aan te doen.

Koen Greven

De uitschakeling in november vorig jaar voor het EK voetbal was voor Engeland een zware slag. In het land dat dit seizoen de twee finalisten leverde voor de Champions League groeiden buitenlandse spelers als Cristiano Ronaldo, Fernando Torres en Robin van Persie uit tot supersterren, maar breken talenten van eigen bodem slechts mondjesmaat door. Topclubs als Liverpool, Manchester United en Tottenham Hotspur riepen daarom de hulp in van Nederlandse trainers als Piet Hamberg, René Meulensteen en Ricardo Moniz om ‘de Engelse voetbalschool’ te moderniseren.

Piet Hamberg heeft sinds juli vorig jaar de leiding over de opleiding van FC Liverpool. De oud-voetballer van Ajax kijkt vanuit zijn kantoor uit over de velden van The Academy van de vijfvoudig winnaar van de Champions League. Het jeugdcomplex ligt in Kirkby, een arme buitenwijk van Liverpool. Hamberg wist vrij snel de problemen van de opleiding te analyseren. „Het probleem van de jeugdtrainers is dat ze allemaal willen doorgroeien naar een functie zo dicht mogelijk bij het eerste elftal. Dat geeft meer status. Om verder te komen proberen de trainers zo snel mogelijk resultaten te behalen. Voor de opleiding is dat niet goed. Dan moet je denken aan de langere termijn. Hoe maak ik voetballers beter. Dát is de voornaamste taak van een jeugdtrainer”, stelt Hamberg. „Ik hoef niet zo nodig naar een eerste elftal. Het is mijn ambitie om de beste directeur opleidingen te worden.”

Hamberg stelde vast dat de jeugdspelers van Liverpool nauwelijks beter werden. „Je kunt wel de grootste talenten van overal ter wereld halen, maar als je die niet op jonge leeftijd schoolt wordt het niks. Waar zie je nog een speler met een passeerbeweging? Of een tweebenige voetballer? Als voetballer moet je altijd de beste willen zijn. Bij Liverpool worden de spelers nu van jongs af aan getraind in alle facetten van het spel. Daar hoort ook het mentale aspect bij. Qua mentaliteit kan je het beste jongens uit de stad zelf hebben, scousers. Die gaan voor de club door een muur. Spelers als Steven Gerrard en Jamie Carragher zijn door de club grootgebracht. Zij zijn de helden van de club.”

Op tachtig kilometer van de academie van Liverpool ligt het werkterrein van René Meulensteen. Hij is in dienst van Manchester United. Net als Hamberg is Meulensteen een aanhanger van de ‘Wiel Coerver-methode’. In de ogen van de oud-trainer van Feyenoord moet het voetbal tijdens trainingen teruggebracht worden tot een simpel gevecht van man tot man.

Meulensteen doet zijn verhaal in het onderkomen van de Champions League-winnaar in Carrington, een plaatsje buiten Manchester. Talloze malen heeft hij aan de ouders van jeugdspelers van de Britse club zijn filosofie uitgelegd. „Mensen moeten eerst goed begrijpen wat we doen”, stelt de Brabander. „Jongens die de top willen halen moeten alle facetten beheersen. Ze moeten technisch goed onderlegd zijn, tactisch kunnen denken, topfit zijn en over een bepaalde persoonlijkheid beschikken. Al die zaken zijn van belang. Kijk naar de ontwikkeling van Cristiano Ronaldo. Hij is dit seizoen pas echt in staat geweest om op de juiste momenten de juiste dingen te doen. En dat maakt hem tot een zeer speciale speler.”

Volgens Meulensteen is het voor het Engelse voetbal ook beter als de eigen jeugd de Premier League domineert. Hij vindt dat de Engelse voetbalbond de clubs met het hanteren van strikte regels te veel beperkt. „Zo is er een regel dat wij als Manchester alleen mogen scouten in een straal van anderhalf uur rijden. In dezelfde vijver vissen dus ook clubs als Liverpool, Everton, Wigan Athletic en Blackburn Rovers. Als je toch een talent uit bijvoorbeeld Londen haalt, kost dat 250.000 pond. Voor iemand uit het buitenland is dat 10.000 pond. Het is dan logisch dat er jonge spelers uit andere landen worden gehaald”, zegt Meulensteen.

Ricardo Moniz, die het afgelopen seizoen werkzaam was als trainer bij Tottenham Hotspur, ziet vooral het lage opleidingsniveau in het Engelse amateurvoetbal als reden voor het gebrek aan talent. „Aan de faciliteiten bij de profclubs ligt het niet”, zegt Moniz. „Alles draait om het plezier in het voetbal. Ik vind niets mooiers dan met die gasten op een veld met een bal bezig zijn. Acties maken. Skills trainen. Maar in Engeland zijn ze te weinig bezig met techniek. Op de lagere niveaus gaan de ballen nog steeds hoog door de lucht.”

Clubs uit de Premier League halen ter compensatie de beste voetballers voor veel geld uit het buitenland. Cristiano Ronaldo, Fernando Torres en Robin van Persie zullen op het EK echter namens Portugal, Spanje en Nederland schitteren. De Engelsen schitteren door afwezigheid. Deelname aan een EK is namelijk niet te koop.