Engels talent zit op reservebank

Buitenlandse sterren belemmeren doorstroming Engels voetbaltalent.

Nederlandse jeugdcoaches doen er opbouwwerk.

Wayne Rooney van Manchester United geeft jongeren les tijdens een straatvoetbaltraining. Foto Reuters Manchester United's Wayne Rooney (C) and boys participating a street soccer competition kick balls in Manchester, northern England October 25, 2007. REUTERS/Darren Staples (BRITAIN) REUTERS

De uitschakeling voor het EK is in Engeland als een mokerslag aangekomen. In het land dat dit seizoen de twee finalisten van de Champions League leverde, groeiden buitenlanders als Cristiano Ronaldo, Fernando Torres en Robin van Persie uit tot supersterren. De doorstroming van Engelse talenten vindt maar mondjesmaat plaats. Topclubs als FC Liverpool, Manchester United en Tottenham Hotspur riepen de hulp in van Nederlandse trainers als Piet Hamberg, René Meulensteen en Ricardo Moniz om ‘de Engelse voetbalschool’ te moderniseren.

Piet Hamberg heeft sinds juli vorig jaar de leiding over de opleiding van FC Liverpool. De oud-voetballer van Ajax kijkt vanuit zijn kantoor uit over de velden van The Academy van de vijfvoudig winnaar van de Champions League. Het jeugdcomplex ligt in Kirkby, een arme buitenwijk van Liverpool. Hamberg wist vrij snel de problemen van de opleiding te analyseren. „Het probleem van de jeugdtrainers is dat ze allemaal uiteindelijk willen doorgroeien naar een functie zo dicht mogelijk bij het eerste elftal. Dat geeft meer status. Om verder te komen proberen de trainers zo snel mogelijk resultaten te behalen. Voor de opleiding is dat niet goed. Dan moet je denken aan de langere termijn. Hoe maak ik voetballers beter. Dát is de voornaamste taak van een jeugdtrainer”, stelt Hamberg. „Ik hoef niet zo nodig naar een eerste elftal. Het is mijn ambitie om de beste directeur opleidingen te worden.”

Hamberg, die in het verleden de basis legde voor de opleiding bij het Zwitserse Grasshoppers, stelde vast dat de jeugdvoetballers van FC Liverpool nauwelijks beter werden. „Je kunt wel de grootste talenten van overal ter wereld naar je club halen, maar als je die niet op jonge leeftijd schoolt wordt het niks. Waar zie je nog een speler met een passeerbeweging? Of een tweebenige voetballer? Als voetballer moet je altijd de beste willen zijn. Bij Liverpool worden de spelers nu van jongs af aan getraind op alle facetten van het spel. En daar hoort bijvoorbeeld ook het mentale aspect bij. Qua mentaliteit kan je het beste jongens uit de stad zelf hebben, scousers noemen ze die hier. Die gaan voor de club door een muur. Dat is een extra kwaliteit. Spelers als Steven Gerrard en Jamie Carragher zijn door de club grootgebracht. Zij zijn de helden van de club.”

Op zo’n tachtig kilometer van de academie van FC Liverpool ligt het werkterrein van René Meulensteen. Hij is in dienst van Manchester United. Net als Hamberg is Meulensteen een aanhanger van de zogenoemde Wiel Coerver-methode. In de ogen van de voormalige trainer van Feyenoord moet het voetbal tijdens trainingen teruggebracht worden tot een simpel gevecht van man tot man.

Meulensteen doet zijn verhaal in het onderkomen van de Champions League-winnaar in Carrington, een plaatsje even buiten Manchester. Talloze malen heeft hij aan de ouders van jeugdspelers van de Britse club zijn filosofie uitgelegd. „Mensen moeten eerst goed begrijpen wat we doen”, stelt de Brabander. „Jongens die de top willen halen moeten alle facetten beheersen. Ze moeten technisch goed onderlegd zijn, tactisch kunnen denken, topfit zijn en over een bepaalde persoonlijkheid beschikken. Al die zaken zijn van belang. Kijk naar de ontwikkeling van Cristiano Ronaldo. Hij is dit seizoen pas echt in staat geweest om op de juiste momenten de juiste dingen te doen. En dat maakt hem tot een zeer speciale speler.”

Volgens Meulensteen zou het voor het Engelse voetbal ook beter zijn als de eigen jeugd de Premier League zou domineren. De voormalige trainer van het Deense Brøndby is van mening dat de Engelse voetbalbond de clubs met het hanteren van strikte regels te veel beperkingen oplegt. „Zo is het een regel dat wij als Manchester United alleen mogen scouten in een straal van maximaal anderhalf uur rijden. In dezelfde vijver staan dus ook clubs als Liverpool, Everton, Wigan Athletic en Blackburn Rovers te vissen. Als je toch een talent uit bijvoorbeeld Londen haalt kost je dat als club 250.000 pond. Voor een buitenlander is dat bedrag vastgesteld op 10.000 pond. Het is dan logisch dat er jonge spelers uit andere landen worden gehaald”, legt Meulensteen uit.

Ricardo Moniz, die het afgelopen seizoen werkzaam was als trainer bij Tottenham Hotspur, ziet vooral het lage opleidingsniveau in het Engelse amateurvoetbal als de reden voor het gebrek aan talent. „Aan de faciliteiten bij de profclubs ligt het niet”, zegt Moniz terwijl hij een rondleiding geeft over het trainingscomplex van de Spurs. „Alles draait om het plezier in het voetbal. Ik vind niets mooiers dan met die gasten op een veld met een bal bezig te zijn. Acties maken. Skills trainen. Maar in Engeland zijn ze veel te weinig bezig met techniek. Op de lagere niveaus gaan de ballen nog steeds hoog door de lucht.”

Clubs uit de Premier League halen ter compensatie de beste voetballers voor veel geld uit het buitenland. Cristiano Ronaldo, Fernando Torres en Robin van Persie zullen in Zwitserland en Oostenrijk echter namens Portugal, Spanje en Nederland schitteren. De Engelsen schitteren door afwezigheid. Deelname aan het EK is namelijk niet te koop.