Elke keuze is raak

4 maanden, 3 weken en 2 dagen Regie: Cristian Mungiu€ 19, 95 *****

4 maanden, 3 weken en 2 dagen

Regie: Cristian Mungiu € 19, 95 *****

De beste film van vorig jaar is nu te koop op een van de mooiste dvd’s van dit jaar: 4 maanden, 3 weken en 2 dagen van Cristian Mungiu. Contactfilm heeft de film op twee dvd’s uitgebracht, waarop de film zelf staat en een reportage over de tournee ervan in het bioscooparme Roemenië (niet eens één bioscoop per provincie!). Verder zijn er toelichtingen van Mungiu en, kort, zijn cameraman Oleg Mutu, die ook al de wonderschone The Death of Mr. Lazarescu draaide.

Op het tweede schijfje staat de schitterende Children of the Decree, ofwel Experiment 770, een Duits-Roemeense documentaire uit 2005, die de historische achtergrond geeft bij de speelfilm. Besluit 770 was een in 1966 door dictator Ceausescu afkondigde wet waarbij abortus verboden werd. Een jaar later volgde een ongekende geboortegolf, die duurde tot 1972, toen het land in een voedselcrisis geraakte. Ironisch genoeg, zo betoogt de documentaire, waren het juist deze Roemeense babyboomers die hun ‘vader’ Ceausescu in 1989 ten val zouden brengen. Zo versterkt alles in deze dubbele dvd-box elkaar.

4 maanden, 3 weken en 2 dagen gaat over een dag uit het leven van twee kamergenoten, de studentes Otilia en Gabitsa, in de late jaren tachtig. Gabitsa is in verwachting en heeft een illegale abortus afgesproken – dat was onder de communistische dictatuur verboden. Otilia zal haar vriendin bijstaan. Maar het loopt allemaal verkeerd. Het hotel dat ze op het oog hadden, is niet beschikbaar. De man die Gabitsa zal behandelen, stelt een huiveringwekkende voorwaarde. En Otilia moet ook nog naar de verjaardag van de moeder van haar vriend.

De film is schokkend, ontroerend, geestig en bitter. En wat vooral zo treft, is dat hij schijnbaar foutloos is. Elke keuze die regisseur Mungiu heeft gemaakt, is raak. Zijn beslissing om het verhaal in één dag te concentreren en het als een graszode uit te snijden, zet de hele film op scherp. Hij valt midden in een gesprek in de ochtend aan het begin van de film en snijdt er weer uit, midden in een gebaar laat in de avond.

In het 25 minuten durende commentaar dat Mungiu geeft, wordt duidelijk hoe die keuzes tot stand zijn gekomen. De lange scènes waarin niet gesneden wordt, omdat het leven volgens Mungiu uit het spel van zijn acteurs naar boven moet komen en niet door de schaar in de hand van de regisseur. De keuze om de foetus te laten zien (in de deleted scenes zien we de variant met de foetus onzichtbaar in een handdoek gewikkeld), die voortkwam uit de overtuiging dat wij moeten begrijpen wat Otilia doormaakt.

De monoloog van Mungiu is fascinerend, omdat hij ernstig en zonder flauwe grappen over lol op de set uiteenzet hoe je een meesterwerk maakt. Het is lesmateriaal voor de filmacademies.