Een baby, of in een inrichting

In het megaproces tegen een vrouwenhandelbende komt het lot van de vrouwen nauwelijks aan de orde.

Het gaat vaak niet goed met ze. Ze voelen zich niet veilig.

De Nederlandse Berryll (27) lijdt aan angststoornissen. Ze slaapt slecht. Altijd op haar hoede. Berryll is een van de vijf vrouwen die schadevergoeding eisen in de strafzaak tegen zes kopstukken van een vrouwenhandelbende. Dat proces in Almelo, de ‘Sneepzaak’, begon vorige week en duurt tot volgende maand. Volgens justitie hebben de extreem gewelddadige verdachten tientallen vrouwen tot prostitutie gedwongen.

Een bendelid zou Berryll hebben verkracht. Op de eerste dag van de rechtszaak is ze van een zoon bevallen. Spanningen door het nabije proces brachten de weeën op gang.

Ook de Duitse Regina (25) maakt zich zorgen over haar pasgeboren dochter. Zij beviel op de tweede dag van het proces. Regina heeft al een kind van een van de hoofdverdachten. Als het aan hem had gelegen, was het zover niet gekomen. Toen hij eiste dat ze abortus liet plegen, is ze gevlucht.

Volgens justitie hebben de vrouwenhandelaren Regina’s verdiensten ingepikt, haar bedreigd en haar gedwongen tot een borstvergrotingsoperatie. Ze voelt zich vernederd en misbruikt, zegt haar advocaat Annet Koopsen. Haar zelfbeeld is besmeurd. Ze gebruikte medicijnen om haar angst te onderdrukken. Door haar zwangerschap is ze daarmee gestopt.

Tijdens de rechtszaak draait het vooral om de verdachten. De misbruikte vrouwen komen alleen terloops aan bod. Justitie spreekt over hen als slachtoffers en getuigen. Advocaten van de verdachten doen hen af als doorgewinterde prostituees, uit eigen keuze, die de verdachten er proberen in te luizen, omdat ze labiel, onbetrouwbaar of wraakzuchtig zijn.

Soms krijgen de vrouwen een gezicht. De 27-jarige Duitse Anja zit nu in een gesloten psychiatrische inrichting. Ze heeft enkele zelfmoordpogingen gedaan. De tengere Ramuné (20) is terug naar Litouwen en probeert te vergeten. Ze heeft het gevoel dat ze als handelswaar is verkocht.

De 21-jarige Ramona uit Italië heeft een posttraumatische stress-stoornis opgelopen. Ze leed al aan de persoonlijkheidsstoornis borderline, wat haar extra kwetsbaar maakte. Haar eigenwaarde en haar vertrouwen in zichzelf en haar omgeving is ze kwijt. Volgens justitie is ze geslagen met een honkbalknuppel. Daarna moest ze minutenlang in ijskoud water zitten om blauwe plekken tegen te gaan. Ook zij moest haar borsten vergroten, enkele dagen nadat ze een gedwongen abortus had ondergaan.

Vijf vrouwen die met een eis tot schadevergoeding hun recht proberen te halen. Ze verblijven op een geheime plaats sinds de bende vorig jaar februari is opgerold.

Vijf van de zeker 120 vrouwen die de bende volgens de politie tot prostitutie heeft gedwongen. „Heel weinig”, zegt advocaat Koopsen. Maar zeventien vrouwen hebben aangifte gedaan of een belastende verklaring afgelegd. Een deel van hen is daar op teruggekomen, soms onder dwang. Nogal wat vrouwen, zegt Koopsen, willen geen schadevergoeding omdat ze bang zijn voor wraakacties.

Ook in de rechtszaal zijn ze niet veilig. Koopsen onderscheidt twee groepen vrouwen. Je hebt de labiele meisjes die de prostitutie zijn ingelokt. Advocaten van verdachten zijn geneigd hun getuigenverklaringen te diskwalificeren als onbetrouwbaar.

De vrouwen vragen om een schadevergoeding. Het gaat in dit proces om slechts 5.000 tot 6.000 euro voor immateriële schade. En tot 50.000 euro voor materiële schade voor de Duitse Regina. Waarschijnlijk nog geen tiende deel van het bedrag dat ze voor de bende heeft verdiend.