Dood, overspel, ontvoering, brand, slechte seks etc.

Russell Banks: The Reserve. Bloomsbury, 287 blz. € 23,25

Russell Banks: The Reserve. Bloomsbury, 287 blz. € 23,25

Russell Banks’ nieuwste roman is bescheiden van omvang, maar even bomvol aan spectaculaire gebeurtenissen als zijn lijviger voorgangers. Deze auteur heeft zich maar zelden tevreden gesteld met een verhaal dat zich niet afspeelt in de schaduw van grote historische ontwikkelingen. Dat mag prijzenswaardig zijn, maar zijn neiging om zijn woede over onrecht van welke omvang en aard dan ook breed uit te meten, maakt zijn latere werk minder verteerbaar. Dat geldt voor Continental Drift (over illegale immigranten) en in sterke mate voor The Darling (over de burgeroorlog in Liberia, en veel meer).

The Reserve speelt zich af in de jaren dertig en begint op een grootse en filmische manier. Avonturier en schilder Jordan Groves landt met zijn vliegtuigje op een meer in upstate New York, vlakbij de plek waar de gefortuneerde eigenaars van de huizen in deze aangeharkte wildernis met vuurwerk de 4de juli vieren. In het gezelschap bevindt zich Vanessa Cole, de mooie maar getroebleerde dochter van een fameuze hersenchirurg. Krijgen ze elkaar? Nou en of, maar voor het zo ver is heeft Banks heel veel vuurwerk aangesleept.

De lezer die een hoge dosis aan dood, overspel, ontvoering, slechte seks, brandstichting en nog veel meer in minder dan 300 pagina’s als noodzakelijk beschouwt, komt met dit boek behoorlijk aan zijn trekken. En hij zal ook Banks’ af en toe bizar getoonzette uiteenzettingen over de klassenoorlog die zich in dit gebied heeft afgespeeld tussen de eigenaars en de onderklasse van gidsen en bedienden, ook wel voor lief nemen.

Maar wat doen al die korte scènes ertussen door, in nazi-Duitsland, aan boord van de Hindenburg, en in de lucht boven het door een burgeroorlog geteisterde Spanje? Dat verklaart Banks in een appendix bij de Amerikaanse recensie-exemplaren van dit boek, waarin hij uitlegt welke historische figuur hem tot zijn mannelijke hoofdpersoon heeft geïnspireerd. Een misverstand natuurlijk, want door aan te geven dat je inspiratie geënt is op een werkelijk leven, breng je je personages nog niet tot leven.

Interessant is wel dat Banks een vrouwelijk personage van Hemingway als uitgangspunt nam voor zijn karakterisering van Vanessa Cole. En wel omdat zijn proza hier en daar, vooral in de machokarakterisering van Jordan Groves, aan dat van Hemingway doet denken. Soms zien we zelfs Jack London op zijn slechtst door de vertelling heen schemeren, zoals in de manier waarop Groves als een oer-man de seksualiteit laat initiëren door Vanessa. Of Banks daarmee bewust te werk is gegaan is onduidelijk, al zijn de namen van Groves’ zoons (Bear en Wolf) misschien een indicatie.