De ene ethiek is de andere niet

Neem de Joint Strike Fighter, nu we het toch over innovatie hebben. Dat is een supersonisch jachtvliegtuig dat zo ontzettend veel sneller vliegt dan het geluid, dat het al aan een nieuwe naam toe was (F-35 Lightning II) toen er nog niet eens een exemplaar klaar was. Vijfde generatie gevechtsjager. Volgens Defensie zitten er lucht-luchtraketten aan die afgevuurd kunnen worden zonder dat de tegenstander iets in de gaten heeft, je kunt de raketlading zo klein maken als je wilt waardoor al te veel collateral slachtoffers worden voorkomen, hij zit barstensvol ‘stealth’-eigenschappen en infraroodsensoren, en je hoeft maar een mens, dier of ding aan te wijzen, of hij vliegt er naar toe, en maakt er smeulende resten van.

In de Kamer pleiten CDA, bij monde van staatssecretaris Jack de Vries (lid van de Nederlands Gereformeerde Kerken) en minister Eimert Middelkoop (ChristenUnie, gereformeerd vrijgemaakt), hartstochtelijk voor zowel Nederlandse aanschaf als Nederlandse deelname aan een testfase. SP, GroenLinks en PVV zijn tegen. De Partij van de Arbeid weet het niet meer zo goed.

Dat zie je wel vaker als er innovatieve problemen ter tafel komen. Want wat is in Nederland helemaal het verschil tussen een politiek debat over strikefighters en een politiek debat over embryoselectie? Eigenlijk alleen maar het feit dat straaljagers, aangenomen dat daar ethiek mee verbonden zou zijn, in geen geval last kunnen hebben van medische ethiek. Een goede straaljager heeft de dood tot gevolg, en dan is elk medisch handelen achter de rug. Sociaal-democraten hebben zich van huis uit nooit erg bekommerd om zulke nuances. Ze waren tegen de kazerne, zoals ze tegen de kroeg, het koningshuis en de kerk waren. Maar Troelstra had natuurlijk gemakkelijk praten. Abraham Kuyper heeft hem nooit uitgenodigd om samen met de antirevolutionairen een regering te vormen.

Dat is eigenlijk de tragiek van Wouter Bos: hij werd zo groot dat Balkenende niet meer om hem heen kon. Maar dat zal hem gelukkig niet nóg een keer overkomen. Als vrienden van mij gelijk krijgen, en het CDA gaat na de val van IV als V door met alle andere christenen (dus inclusief Marianne Thieme van de Beesten) plus de VVD, dan mag Khadija Arib weer gewoon van leer trekken tegen haar stoffige collega Esmé Wiegman-Van Meppelen Scheppink, en Frans Timmermans kan als defensiespecialist namens de oppositie al z’n oude argumenten tegen de F-35 (die toen nog JSF heette), met Limburgse passie in de strijd werpen.

Wat een opluchting moet dat zijn voor die mensen. Of niet soms?

Zou Hirsch Ballin gisteravond overigens nog helemaal uit Brussel zijn teruggekomen voor een spoeddebat over Rita Verdonk? Dan had hij samen met Tjibbe Joustra woensdagavond natuurlijk net zo goed even kunnen aanwippen bij de twee christelijke stokebranden van de EO, aan wie mevrouw kwam vertellen dat ze was ‘overvallen’ door het verlies van de beveiliging die haar in een kil briefje (‘een kwart A-viertje’) was aangezegd door de minister van Justitie. In één moeite door had de nationaal coördinator terrorisme ons in dat geval meteen kunnen vertellen dat hij al maandenlang met de leidster van TON contact had onderhouden over haar veiligheidsplaatje, waarop Rita nietes had kunnen zeggen, en Tjibbe welles, en de twee gelovigen zeker een kwartier garen hadden gesponnen bij de vraag wie van hun gasten glashard zat te liegen.

Zou dat een medisch-ethische kwestie hebben opgeleverd? Ik las ergens dat Kay van de Linde terstond had gedacht aan een kabinetscomplot om Rita aan de vijanden van Sinterklaas uit te leveren. Zou hij bedoeld hebben: om haar uit de weg te ruimen? Maar dan herhaal ik: tegen die tijd zijn we medisch uitgepraat.