Typische vintage-lezing Koolhaas

Architect Rem Koolhaas gaf een lezing op het Holland Festival en bleek nog steeds geen groot spreker.

Het was een vreemd moment, na afloop van de lezing van architect Rem Koolhaas in het Muziekgebouw in Amsterdam. Het publiek in de uitverkochte grote zaal applaudisseerde gisteravond keurig, nadat Koolhaas zijn lezing in het Engels had afgesloten met een kort ‘thank you’. Maar wat er toen moest gebeuren, was onduidelijk.

Koolhaas kwam achter zijn katheder vandaan, maar buigen zoals acteurs en dirigenten na een voorstelling doen, kon hij niet. Niet na een lezing. Het publiek uitnodigen vragen te stellen, was ook geen mogelijkheid. Daarvoor had zijn lezing als onderdeel van het Holland Festival weer te veel het karakter van een theatervoorstelling. Dus pakte Koolhaas na 15 seconden applaus schielijk zijn jasje en verdween in de coulissen.

De inleidster op Koolhaas’ lezing had hem een ‘visionair’ en ‘meer dan een architect’ genoemd. Voor het Holland Festival was dit reden om Nederlands beroemdste architect uit te nodigen voor een lezing in een reeks met als thema ‘hemel en aarde’. Maar met dat thema hield Koolhaas zich in zijn lezing nauwelijks bezig. Verder dan de opmerking dat de toekomst een combinatie van hemel en hel zal zijn kwam hij niet. En dat was geen opzienbarende vaststelling: dat was het verleden tenslotte ook.

Een groot spreker bleek Koolhaas na decennialang lezingen geven nog altijd niet te zijn. Hij doet niet aan vlotte shuffles, die spindoctors politici vaak aanraden, en ook vermijdt hij gebaren of gelaatsuitdrukkingen. Delen van de tekst leest hij voor, met zijn kenmerkende aarzelende intonatie, improvisaties met grapjes – hij noemde een ontwerp van Frank Gehry een ‘stofzuiger’ – brengt hij op dezelfde vlakke toon.

De inhoud van de lezing was vintage Koolhaas, een combinatie van beschouwingen over de toestand in de wereld en uitleg over zijn ontwerpen. Hij ging langdurig in op het ontwerp dat zijn bureau nu maakt voor de uitbreiding van de Hermitage in Sint-Petersburg, nadat hij bijvoorbeeld had vastgesteld dat autoritair geregeerde landen een veel grotere economische groei hadden dan democratische.

Vrijdag in CS: Architect Rem Koolhaas over zijn gebouw voor de Chinese staatstelevisie.