Met een lichtpuls magneetjes manipuleren

„Het was moeilijk, man!” Theo Rasing (55), hoogleraar in Nijmegen, mocht drie weken lang niemand vertellen dat hij een Spinozaprijs zou krijgen. Voor, aldus de jury, ‘zijn doorbraken op het gebied van de magneto-optica, met name voor zijn werk om met licht magneetjes te manipuleren’. De kroon op jaren onderzoek, zo noemt fysicus Rasing het werk zelf dat zijn groep in 2007 in het vakblad Physical Review Letters publiceerde. Tot stomme verbazing van collega’s wereldwijd lieten ze zien dat lichtpulsen de magnetisatie in een goed gekozen materiaal kunnen laten omklappen – alsof je een klein magneetje ompoolt met licht.

Op die vinding rust intussen een patent, want kleine gemagnetiseerde gebiedjes (100 nanometer, ofwel 100 miljoenste millimeter groot) vormen de nullen (magneetveld in de ene richting) en de enen (de andere richting) op een harde schijf. En het wegschrijven van zulke nullen en enen (door een gebiedje de ene of de andere kant uit te magnetiseren) kan met Rasings laserpulsen honderdduizend keer sneller dan met de elektromagneten die daar nu voor worden gebruikt. In principe. „Want tussen idee en verwezenlijking zit nog een groot gat”, zegt Rasing. Met de Spinozapremie wil hij dat dichten.