Medici verder dan politiek Medici: teleurstelling voor jonge mensen die ivf willen

Het Academisch Ziekenhuis Maastricht gaat door met het selecteren van gezonde embryo’s. De medici willen niet meer wachten tot de politieke ruzie is beslecht.

De medici zetten de politiek voor een voldongen feit. Selectie van gezonde embryo’s kan sinds 2003 al bij erfelijke ziektes, en de artsen willen niet nóg een paar jaar wachten tot de ruzies in politiek Den Haag zijn beslecht. We gaan gewoon door, zegt het Academisch Ziekenhuis Maastricht. Joep Geraedts is hoofd van de afdeling klinische genetica van het enige ziekenhuis in Nederland dat embryoselectie doet naar erfelijke aanleg voor borstkanker. Hij zegt: „En we mogen het ook doen.” Geraedts verwijst naar het zogenoemde planningsbesluit 2003. In deze wettelijke regeling is vastgelegd dat artsen samen met ouders kunnen beslissen om gezonde embryo’s te selecteren en vervolgens te implanteren bij de moeder. „De enige voorwaarde is dat er een verhoogd risico moet zijn op een ernstige erfelijke aandoening”, zegt Wybo Dondorp, secretaris gezondheidsrecht bij de Gezondheidsraad. Deze raad bracht twee jaar geleden een advies uit aan het kabinet over embryoselectie.

Terwijl Academisch Ziekenhuis Maastricht bezig was om zijn ivf-techniek te perfectioneren en de eerste kandidaatpatiënten zich voorbereidden op de emotionele en lange behandeling, kwam toenmalig staatssecretaris Ross-Van Dorp (Volksgezondheid, CDA) in 2006 met een brief aan de Tweede Kamer waarin ze kanttekeningen zette bij die behandeling. Er kleven veel nadelen aan de behandeling, schreef ze. „Die brengen me ertoe terughoudend te zijn bij dit beleid. Ik wacht daarom graag resultaten van verder wetenschappelijk onderzoek af.”

Die brief schiep veel verwarring. Experts, politici en patiëntenverenigingen wisten niet welke status de brief had. Ross-Van Dorp leek de mogelijkheden voor ouders te beperken, maar het was onduidelijk wat wel of niet was toegestaan. Een ander probleem was dat het kabinet viel, kort na publicatie van de brief van Ross-Van Dorp.

Vervolg AZM: pagina 3

Medici: teleurstelling voor jonge mensen die ivf willen

Het standpunt van de staatssecretaris kon dus niet worden besproken in het parlement.

Academisch Ziekenhuis Maastricht besloot alle procedures voor dit type ivf-behandelingen stop te zetten. De eerste patiënten die op het punt stonden te worden behandeld, werden naar huis gestuurd. De directie wilde zeker weten wat was toegestaan. Nu de discussie na de brief van staatssecretaris Bussemaker (PvdA) opnieuw oplaait, wil Maastricht niet langer wachten. Geraedts: „We gaan deze mensen niet weer teleurstellen.”

De geneticus verwacht de voorbereidingen voor eerste behandelingen „binnen enkele maanden” af te ronden. Geraedts zegt even „heel gelukkig” te zijn geweest over de brief van Bussemaker: „Nu kunnen we verder, dachten we toen. Ja, de brief is nu weer van tafel. De vraag is hoeveel jaren het duurt voor er weer stappen worden genomen. Zolang willen we niet wachten. Bij ivf gaat het om jonge mensen die snel ouder worden. En hoe ouder iemand is, des te kleiner de kans dat het lukt.”

De medici hebben een fout gemaakt door de brief van Ross-Van Dorp serieus te nemen, zegt Dondorp van de Gezondheidsraad. „Het planningsbesluit was duidelijk en de brief van Ross-Van Dorp niet”, zegt hij. „Terwijl juist naar de brief van de staatssecretaris gekeken wordt.” De vereniging van borstkankerpatiënten ging twijfelen en drong bij de politiek aan om een einde te maken aan de onduidelijkheid. Volgens Dondorp was dat niet nodig.

De commotie heeft ook hoogleraar biomedische ethiek Guido de Wert van de Universiteit Maastricht verbaasd: „De medische sector en de politiek nemen het planningsbesluit onvoldoende serieus. Het is discutabel om de status ervan te vergelijken met die brief van Ross-Van Dorp. Volgens mij is het alleen haar mening.”