Hij kreeg de vrouw uit de rok

Yves Saint Laurent is een van de modegoden van de twintigste eeuw. Hij overleed zondagavond.

Hij bedacht de pantalon voor vrouwen en stiletto’s.

Het Afrikaanse kralenjurkje ( 1967)(foto), een vrouwensmoking ( 1967) en Yves Saint Laurent met de trapezejurk ( 1958). Foto’s AP, AFP ** FILE ** In this Feb. 18, 1967 file photo, a model wears an African style dress embroidered with wooden beads, pearls and sequins of turquoise, pink and black, created by Yves Saint Laurent in New York City. Yves Saint Laurent, who reworked the rules of fashion by putting women into elegant pantsuits that came to define how modern women dressed, died Sunday evening June 1, 2008. He was 71. (AP Photo/File) Associated Press

„Chanel bevrijdde de vrouw, Yves Saint Laurent bevrijdde de mode van haar aura”, zei Chanels biografe Edmonde Charles-Roux. Modehistoricus Colin McDowell omschreef hem als de ‘vader van de jeugdrevolutie in de mode’.

Vanaf de jaren zestig introduceerde Yves Saint Laurent stap voor stap een moderne vrouwengarderobe met de pantalon als pilaar. Stilettohakken, de nagels YSL rood gelakt en de lippen YSL donkerrood gestift, complementeren het beeld van de zelfbewuste YSL-vrouw. Met Chanel, Balenciaga en Christian Dior is hij een van de modegoden van de twintigste eeuw. Enkele hoogtepunten:

De trapezelook. In 1958, elf jaar na Christian Diors X–lijn (brede schouders, smalle taille, wijde rok, ook bekend als de New Look) ontwierp Saint Laurent voor Dior de trapezelook met zwierige jurken in driehoekvorm.

In 1962 debuteerde hij als zelfstandig couturier. Inspiratie haalde hij onder andere uit de mannenmode, waar hij een speelse draai aan gaf. ‘Fabelachtige goddelijk’, oordeelde de invloedrijke Diana Vreeland, hoofdredactrice van Vogue over zijn matrozenkieltjes en een driekwart marinejas.

De smoking. Yves Saint Laurent bracht honderden variaties op dit van oorsprong tweedelige herenkostuum van zwart jasje en zwarte pantalon met lengtebies. Alle smokings, van de eerste uit 1966 tot de laatste uit 2002, spelen met het contrast tussen gekleed en naakt. Hij liet je nooit vergeten dat onder de mannelijke look een echte vrouw schuilging. Tijdens zijn afscheid kwamen er 37 interpretaties voorbij, waaronder een jurk, een bolero, een regenjas en zelfs een smoking safari-jasje.

De Mondriaanjurk. In 1965 verbaasde Saint Laurent de wereld met een serie rechtvallende Mondriaan jurkjes. Van dit veel gekopieerde jurkje heeft het Haags Gemeentemuseum er een in bezit. Ook Picasso en Matisse inspireerden hem vaak.

In 1966 opende Yves Saint Laurent ‘Rive Gauche’ op de linkeroever van de Seine. Een boutique met betaalbare prêt-à-porter (luxe confectie) voor zoals hij omschreef ‘de dochters van mijn couture klanten.’ Te koop waren op Andy Warhol geïnspireerde Pop Art jurkjes.

De Afrikaanse collectie. Voor de zomer van 1967 ging de ontwerper in de weer met kralen en raffia. Het resultaat waren mediagenieke luchtige mini-jurkjes die getoond werden door exotische modellen. Overigens was hij de eerste ontwerper die werkte met modellen met een kleurtje.

Het Safari-jasje. Op een foto uit 1968 poseerde Veruschka (topmodel uit de Warhol-stal) verleidelijk in een wel heel sexy safari-jasje. Het was aan de voorkant dichtgeregen met een koord, en om het middel zat een ceintuur van geschakelde ringen. Het was voor het eerst dat een ontwerper het saaie safarituniek zo elegant interpreteerde.

De doorkijkjurken. Uit hetzelfde jaar dateren zijn doorkijkjurken, opzienbarend, maar een trend werd het niet. Aan zoveel bloot was de wereld nog niet gewend.

Halverwege de jaren zeventig ging Saint Laurent door een diep dal. Toch produceerde hij – waarschijnlijk onder invloed van hallucinerende middelen – een aantal opvallende collecties. Zoals in 1976 een folkloristische Russische collectie met gouden kozakkenjas. In de jaren tachtig verloor hij zijn gevoel voor het tijdsbeeld. Hij viel hij in herhalingen of ontwikkelde thema’s door, zoals de beroemde hoekige Saint Laurent schouders die tot in zijn laatste collectie terugkeerden. Zijn laatste coutureshow was in 2001. In 2002 nam de ‘dieu de la couture’ definitief afscheid van de mode met een retrospectief in het Centre Pompidou.