Deneuve verliefd op vrouw, Forsythe speelt met video

In William Forsythes ‘Kammer/ Kammer’ verbeelden zeventien dansers de chaos in het verliefde hoofd van Catherine Deneuve. Foto Armin Linke Linke, Armin

DansThe William Forsythe Company: Kammer/Kammer. Gezien 2/6 Westergasfabriek Amsterdam. Herhaling vanavond. Inl: www.hollandfestival.nl

Catherine Deneuve en Tony zijn verliefd, maar niet op elkaar. Deneuve valt op een vrouw, Tony op een man. Beiden raken verstrikt in hun liefdes, de liefde vervreemdt hen van de werkelijkheid. In de twee uur durende dansvoorstelling Kammer/ Kammer (2000) tonen zij de krochten van hun mislukkende liefdes. Choregraaf William Forsythe zou Forsythe niet zijn als hij dat niet uiterst ingenieus vormgaf.

Hij leende het personage ‘Catherine Deneuve’ uit een essay van Anne Carson: Irony is not enough: Essay on My Life as Catherine Deneuve. Tony ontleende hij aan een roman van Douglas Martin: Outline of My Lover. Het publiek moet zijn weg vinden in de fragmentarisch tekstflarden van de twee geliefden. Deneuve, prachtig gespeeld door actrice Dana Caspersen, toetst al haar liefdesgedachtes aan de filosofie van Socrates, en vat haar toestand steeds samen als ‘psychisch’. Tony, gespeeld door acteur Antony Rizzi, is het type publiekscharmeur bij wie het drama zich verschuilt achter cabareteske humor .

De Amerikaanse choreograaf ontleedde en deconstrueerde vanaf de jaren tachtig de bewegingstaal van het klassieke ballet. In Kammer/Kammer deconstrueert hij ook de beeldtaal. Het decor bestaat uit ogenschijnlijk simpele decorelementen. Door één wand te verschuiven, er een doek voor te hangen, ontstaat er als vanzelf een nieuwe ‘Kammer’. De aandacht gaat vooral naar het grote aantal plasmaschermen en camera’s. Forsythe speelt met de illusie van de filmbewerking. Eén scène speelt zich bijvoorbeeld af in een metro. Op het podium zie je een groepje dansers achter een scherm een beetje tegen elkaar aanduwen, wat er knullig uitziet. Op de bewerkte videoregistratie ziet dezelfde scène er echter overtuigend uit. Ook scènes in hotelkamers of Zwitserse bergen worden met digitale effecten vervormd.

Kammer/Kammer is een denderend en geraffineerd gelaagd spektakel. Ondanks de aanwezigheid van zeventien dansers wordt er weinig in gedanst. De dansers kronkelen vooral aan de zijlijn. Hun massale aanwezigheid zorgt wel voor een drukke chaos op het podium, die de mentale toestand van de worstelende Deneuve en Tony weerspiegelt. Forsythes werk is verbluffend en intrigerend. Maar dit spektakel blijft toch aan de oppervlakte. Ook doordat alles hetzelfde hoge tempo heeft. Ongelukkige liefdes: het laat je in dit theatrale essay van de Amerikaan uiteindelijk onverschillig.

Net als Decreation (2003), ook op het Holland Festival te zien, is dit een oude voorstelling van Forsythe, uit de tijd vóórdat hij vier jaar geleden The Forsythe Company oprichtte. Het is jammer dat het Nederlandse publiek zo niet kan kennismaken met de nieuwe Forsythe. Als die er al is.