Belgen zijn dom. Maar waarom vinden wij dat?

Joep Leerssen (52) is hoogleraar moderne Europese letteren aan de UvA. Hij onderzoekt nationale zelfbeelden en stereotypen: Belgen zijn dom, Schotten zijn zuinig.

„Ik ben ooit begonnen met Ierland en Engeland, dat was een soort laboratorium: Ierland ligt afgelegen, ver van het Europese vasteland. De beeldvorming over en weer, tussen Ierland en Engeland, heeft honderden jaren lang zijn eigen verloop gehad. Tussen 1760 en 1860 is er een Iers nationaal zelfbesef ontstaan. Interessant genoeg vind je die ontwikkeling overal in Europa, van IJsland tot Albanië.”

Leerssen noemt die periode een scharniermoment in de Europese geschiedenis. „Het is de periode dat het statensysteem van Europa, zoals we het nu kennen, uitkristalliseert. Al die nationale identiteiten waar we nu nog mee zitten, worden dan afgebakend.”

Leerssen probeert daar algemene patronen in te ontdekken. „Ik zit in een heleboel internationale onderzoeksgroepjes en begin die langzaam maar zeker bij elkaar te brengen. Mijn ambitie is om er nu, met mijn Spinozapremie, echt een samenhangend project van te maken. Dat wordt een groot project – groter dan wat we in de geesteswetenschappen gewend zijn.”

    • Berthold van Maris