Bacteriën ontdekken die nuttig kunnen zijn

„Heel veel darmorganismen kennen we niet”, zegt hoogleraar microbiologie Willem de Vos (53). In ieder mens leven tien- tot honderdduizend miljard darmbacteriën. Er zijn honderden en misschien wel duizenden soorten, maar 80 tot 90 procent ervan is onbekend. Voor De Vos, hoogleraar in Wageningen en in deeltijd in Helsinki, is dat probleem zijn broodwinning. Een voorbeeld. „Darmbacteriën maken allerlei complexe, nuttige verbindingen, zoals vitamine B12. Oude mensen hebben vaak een tekort aan vitamine B12. Hoe kan dat? Hebben ouderen minder van die ‘beestjes’ in hun darm? Ik wil weten hoe dat fundamenteel zit.”

Het is duur onderzoek. Labmaterialen, chemische stoffen – daar zal een deel van de anderhalf miljoen van de Spinozapremie aan op gaan. „Eerst konden we maar vijf mensen bekijken, en nu kunnen we er misschien wel vijfentwintig doen”, verheugt De Vos zich. Met ‘bekijken’ bedoelt hij: testen welke bacteriën in hun darm zitten. In de poep, of in stukjes darm die artsen aanleveren. „Daarvoor hebben we ook een speciale chip ontwikkeld.” De ‘chip’ is geen computeronderdeel, maar een plaatje met miljoenen gaatjes waarin bacteriën kunnen groeien. „Zo kunnen we tussen honderdduizenden bacteriën er één onderscheiden die een bepaald trucje kan.” De Vos werkt ook aan andere toepassingen. „We hebben bacteriën uit de Rijn gehaald. Dan zoeken we bijvoorbeeld naar soorten die heel weinig voedsel nodig hebben – die maken misschien enzymen die voor de industrie interessant zijn.”