Uitzichtloos bestaan met ruimte voor dromen

Veel landbouwgrond in het Indiase Punjab is uitgeput. In Malsinghwala zetten de boeren om aandacht voor hun armoede te vragen hun dorp te koop.

Niran Jan Singh. ‘Je droomt wel eens wat.’ Foto Wim Brummelman Brummelman, Wim

Bijna twintig jaar geleden verhuisden Niran Jan Singh (62), zijn broer en hun gezinnen naar Malsinghwala, een afgelegen dorpje van sikh-boeren en landarbeiders op het platteland van de Indiase deelstaat Punjab. Ze dachten goede zaken te doen: ze verkochten hun land (ruim 5,5 hectare) elders in de regio en met de opbrengst ervan konden ze in Malsinghwala bijna de dubbele hoeveelheid grond kopen. Zo konden ze meer tarwe verbouwen, misschien ook rijst, en meer fruitbomen planten. Zo zouden hun inkomsten omhoog gaan, zouden ze het beter krijgen en misschien geld overhouden om nog meer te investeren. Dachten ze.

Maar helaas, Niran Jan Singh en zijn broer kwamen terecht in een dorpje met een heleboel problemen. Punjab is de graanschuur van India, de meest welvarende agrarische deelstaat van het land waar het meeste voedsel vandaan komt. Maar in veel dorpen op het platteland van Punjab heerst ook armoede en hebben de boeren zich in de schulden gestoken. En er tikt, zeggen deskundigen, een tijdbom in de bodem: in grote delen van Punjab zijn de waterbronnen vervuild en raakt het grondwater uitgeput. Zo ook in Malsinghwala met zijn 500 gezinnen en 280 huizen.

Twee jaar geleden kwam Malsinghwala in het nieuws door een ludieke actie die niet alleen was bedoeld als een ludieke actie. Collectief zetten de boeren hun dorp te koop. Ze hoopten dat bedrijven hun land zouden kopen om er industrie te vestigen. Beter voor een baas te werken dan uitzichtsloos voort te ploeteren op de velden en steeds dieper in de schulden te geraken, was de gedachte.

Maar behalve kortstondige aandacht heeft de verkoopactie niets opgeleverd, zegt Niran Jan Singh. De situatie is nog even uitzichtloos als ze was. ,,Niemand bekommert zich om ons”, zegt hij. ,,Misschien hebben wij in ons dorp niet de sterke politieke leiders die in India nodig zijn om onze problemen op te lossen.”

Niran Jan Singh zegt dat hij verschillende bankschulden heeft uitstaan, in totaal voor een bedrag van omgerekend ruim 4.900 euro. De leningen heeft hij in het verleden opgenomen om kunstmest en zaaigoed te kopen, en diesel voor zijn twee waterpompen om de velden te bevloeien. Nee, niet voor de aanschaf voor luxe goederen, lacht hij. In begin loste hij af, maar toen de rente begon op te lopen tot ver boven de 12 procent kon hij dat niet meer. De mensen van de bank zijn nog wel eens langs geweest, maar die werden zo’n beetje het dorp uitgejaagd, zegt hij.

Veel boeren in India hebben schulden die ze niet kunnen aflossen. De kranten berichten geregeld over boeren die zo wanhopig zijn geworden dat ze zelfmoord hebben gepleegd. Daarom besloot de regering in New Delhi dit voorjaar in te grijpen: alle formele bankschulden van de boeren worden kwijtgescholden. Maar Niran Jan Singh in Malsinghwala zegt dat niemand hem op de hoogte heeft gesteld. Hij weet van niets, zegt hij. En het maakt voor hem ook niets uit, voegt hij eraan toe. ,,Ik betaal toch al jaren niets terug”, zegt hij. ,,Die maatregel is goed voor de banken. Ik schiet er niets mee op.”

Voor de prijs van honderd kilo tarwe kon je in 1960 bijna 190 liter diesel kopen, nu nog maar dertig liter, zegt hij. De prijs van kunstmest, zwaar gesubsidieerd door de overheid, is veel minder omhoog gegaan. Maar waar hij vroeger twee zakken voor een acre (0,4 hectare) nodig had, moet hij er nu vier openscheuren. En de opbrengst van zijn oogst blijft relatief laag, onder het gemiddelde in Punjab.

Dat alles – het verbruik van diesel, het steeds meer strooien van kunstmest en de achterblijvende opbrengsten per hectare – is terug te voeren op de verslechterende staat van het grondwater. Volgens een recente studie van het ministerie van Irrigatie van Punjab is het grondwater in een groot deel van de deelstaat tot een alarmerend laag peil gezakt. Deskundigen vinden dat geen wonder. De boeren in Punjab, die net hun tarwe hebben geoogst, laten hun velden deze maand onderlopen met water om er rijst te planten – terwijl rijstvelden daar eigenlijk helemaal niet thuishoren, volgens de deskundigen.

Niran Jan Singh en de andere boeren in Malsinghwala gaan dit seizoen geen rijst planten. De afgelopen jaren deden ze dat ook al niet. Daarvoor is de kwaliteit van het grondwater te slecht en moet het van te diep worden weggehaald. Niran Jan Singh laat een glas water halen. Het smaakt brak. Veel mensen in het dorp zijn ziek geworden, zegt hij.

Maar misschien is er hoop. De autoriteiten hebben toegezegd dat een oude watertoren in de buurt hersteld zal worden. Dan krijgen de dorpelingen tenminste weer schoon drinkwater.

En misschien krijgen ze eindelijk ook water voor hun velden. Er is een dringend verzoek ingediend om een zijkanaal te graven tussen Malsinghwala en een irrigatiekanaal dat enkele kilometers verderop ligt. ,,Dat is gemakkelijk te doen. In het kanaal is water genoeg. Op die manier krijgen wij ook voldoende water”, zegt een buurman van Niran Jan Singh.

Inderdaad, als de geul er komt gaan zij ook rijst verbouwen, zeggen ze. En misschien wel katoen. En misschien gaan ze wel sinaasappelbomen planten en een kleine fabriek bouwen om sinaasappelsap te kunnen verkopen. En misschien komt er ook wel een gezamenlijke maalderij om tarwemeel te produceren. ,,Ach, je droomt wel eens wat”, zegt Niran Jan Singh. ,,Maar zo zou het eigenlijk wel moeten gaan.”