Trilogie over Chinese heldinnen

Opera Mu Guying en Hua Mulan uit Chinese Heldinnen van Guo Wenjing (muziek) en Li Liuyi (regie en libretto). Decor: Yan Long, Licht: Yi Liming, Kostuums: Cheng Shuyi. Gezien: 31/5 en 1/6 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Deel III, Liang Hongyu: 2/6 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Info: www.hollandfestival.nl.

„Het is een mannenwereld.” „Wat heeft die met míj te maken?” In deze woordenwisseling, midden in de opera Hua Mulan, schuilt de essentie van Chinese Heldinnen, een drieluik van opera’s van componist Guo Wenjing (1956) en librettist/regisseur Li Liuyi (1962). Het slot van de trilogie, Liang Hongyu, zal vanavond in Amsterdam zijn wereldpremière beleven.

Elk van de opera’s gaat over een bekende heldin uit de Chinese mythologie. Hun heldendaden blijven echter nadrukkelijk buiten beschouwing.

Liuyi en Wenjing richten zich op de twijfel net voor of na het heroïsche ogenblik, die ontstaat omdat het om bij uitstek mannelijke daden gaat.

Mu Guiying uit het gelijknamige eerste deel won als legerleider een onmogelijk geachte veldslag. We zijn getuige van haar moeizame transformatie van onzeker meisje tot moedige strijder.

Hua Mulan uit het tweede deel verkleedt zich zelfs als mannelijke soldaat om in haar vaders plaats in dienst van de keizer te treden. Hier zien we de discussie na haar terugkeer: haar ware, vrouwelijke identiteit weer aannemen zou volgens haar mannelijke omgeving verraad aan de keizer zijn.

De makers, van wie Wenjing hier in 1994 al succes had met de opera Wolvendorp, vatten de verhalen in een perfect gestileerde eigentijdse vorm van Peking-opera. Talloze nuances zullen de westerse luisteraar ontgaan.

Maar vooralsnog blijft het publiek in het Holland Festival zich vergapen aan de gedetailleerdheid van elk aspect van de voorstelling: de talloze ingezette zangstijlen en ensembleklanken, de minutieuze regie en choreografie, de bestudeerde uitdrukking en de van symboliek zwangere taal (gelukkig boventiteld). En dat alles op een decor met slechts twee stoelen en een badkuip gevuld met rozenblaadjes.

Het verschil tussen de eerste twee voorstellingen is groot: Mu Guying is vooral verstild, leeg, poëtisch en soms haast ascetisch. Hua Mulan is rumoeriger, heeft toegankelijker drama en een veelstemmiger muziek.

Over het derde deel, dat vanavond voor het eerst klinkt, valt dus weinig te voorspellen, behalve dat de titelheldin weer wordt vertolkt door Yingzi, een fenomenale zangeres, acrobate en actrice.

In haar veelzijdigheid en de vele gedaantes die ze aanneemt, belichaamt Yingzi in feite het wezen van de voorstellingen. Die zijn als uitvergrote gedichten: op talloze niveaus te begrijpen en te waarderen, zonder dat ze ooit álles prijsgeven.