Radeloosheid en razernij

Dertig Democraten beslisten zaterdag of Hillary kans houdt op de nominatie voor de presidentsverkiezing.

Het werd een compromis dat gunstig is voor Obama.

Don Fowler heeft het zweet al op zijn rug staan als hij zaterdagmorgen naar de vergadering wandelt. Hij is één van de dertig Democraten die vandaag zal beslissen of Hillary Clinton een kans houdt op de nominatie voor de presidentsverkiezingen. Over twaalf uur zal Fowler een beslissende stem hebben. Die ochtend is voor hem al duidelijk dat hij een ingewikkeld dagje tegemoet gaat.

Op papier draait het om een juridische kwestie, legt Fowler uit. Michigan en Florida, twee belangrijke staten bij de presidentsverkiezingen in november, haalden de datum van hun voorverkiezingen naar voren om hun invloed te vergroten. Unfair, vond de partij, die de staten bestrafte door ze hun afgevaardigden voor de Democratische conventie af te nemen. Daar zal in augustus de presidentskandidaat worden gekozen.

Obama en Clinton steunden die maatregel. Maar nadat Clinton de voorverkiezingen in beide staten won, eiste ze dat de afgevaardigden hun stemrecht op de conventie terug zouden krijgen. Als ze vandaag de commissie van haar standpunt weet te overtuigen, kan ze, met nog drie voorrondes te gaan, een deel van haar achterstand inlopen. „Maar er staat vandaag méér op het spel. Dat zul je wel merken”, zegt Fowler met een mysterieus lachje.

Zijn echtgenote Carol is óók een van de dertig commissieleden die Hillary’s lot in handen hebben. Maar vanochtend is ze niet met Don Fowler meegereisd van hun woonplaats in South Carolina naar Washington. Lachend vertelt Fowler dat hij zich al georiënteerd heeft op de markt van echtscheidingsadvocaten. „Zij steunt Barack. En ik Hillary.”

Fowler was voorzitter van de Democratische partij tijdens Clintons presidentschap en zal altijd trouw aan hem en Hillary blijven. Maar zijn vrouw is bevangen door „het Barackvirus”, en dat begrijpt hij wel: „Het is een slecht jaar om te moeten kiezen.”

Hij heeft zijn auto in de 29e Straat geparkeerd, een paar minuten van het hotel op Woodley Road waar de vergadering plaatsvindt. Een paar honderd demonstranten hebben zich bij de ingang verzameld. Elke stem moet tellen, schreeuwen ze.

Voor de demonstranten draait alles om het onwaarschijnlijk grote onrecht dat Hillary volgens hen is aangedaan. De media hebben haar nooit een kans gegeven. Zelden ging het over haar kwaliteiten: haar kennis, ervaring, empathie. Mannen lieten zich van hun seksistische kant zien. Afro-Amerikanen definieerden elke kritiek op Obama als racisme.

Intussen lieten Obama-supporters zich kennen als intolerante ellendelingen. „Ze hebben me uitgescholden voor hoer, kakkerlak, Klu-Klux-Klan-lid”, vertelt Edith Miller, financieel analist uit Maryland, die sinds begin februari al haar vrije tijd aan de Clinton-campagne besteedde. Typisch het gedrag van verwende kinderen die de wind altijd mee hebben gehad. En die geen idéé hebben wat een vrouw meemaakt als ze na een leven ploeteren alsnog van de hoogste trede wordt geduwd.

Dus zal het moeilijk zijn de eenheid in de partij te herstellen. Als Hillary het niet wordt, zal Miller in het najaar voor het eerst in veertig jaar niet stemmen bij presidentsverkiezingen. „Dan wil ik nóóit meer iets met de partij te maken hebben.”

De vergadering lijkt zaterdag vlot op een compromis uit te komen. De delegatie van Florida wordt gehalveerd, waardoor Clinton 19 afgevaardigden inloopt, op een achterstand van circa 200. Maar inzake Michigan wil het team van Clinton niet inschikken. Obama heeft zich daar van het stembiljet laten halen, en Clintons vertegenwoordigers eisen ’s middags dat hij daarom geen gedelegeerden krijgt toegekend, zodat Clinton, afhankelijk van de telwijze, 35 tot 70 afgevaardigden extra in kan lopen.

Dan is het Don Fowler die voor de ommekeer zorgt. Zijn vrouw kijkt hem trots aan als hij de compromisloosheid van Hillary laakt, en zich achter achter een oplossing schaart die Obama maar een paar minder afgevaardigden toekent: „Het is niet de eerste keuze van mijn kandidaat”, zegt hij in een verklaring die de nederlaag van Clinton inluidt. „Maar met dit voorstel worden de belangen van de partij het beste gediend.”

Het compromis houdt in dat alle afgevaardigden van Michigan en Florida mogen afreizen naar de Democratische conventie in augustus, maar dat ze slechts een halve stem krijgen. Hiermee komt de partij tegemoet aan de beschuldiging dat 2 miljoen kiezers anders voor niets zouden hebben gestemd, maar erkent ze tegelijk dat de voorverkiezingen op een onduidelijke manier zijn gehouden. Als gevolg van dit compromis ligt Obama nog steeds ruim voor op Clinton.

De woede van Clintons aanhangers is na dit moment niet meer te koelen. Haar team kondigt meteen aan dat Hillary beroep tegen de beslissing overweegt, in welk geval de officiële nominatie van Obama als kandidaat met een maand, en mogelijk tot en met augustus uitgesteld zou moeten worden. Dit is volgens velen een rampscenario.

„Denver! Denver!”, schreeuwt de aanhang van Hillary, naar de stad waar de conventie in augustus wordt gehouden. Radeloosheid, razernij. „Ik spuug op mijn partij”, zegt Clinton-supporter Debbie Wiehl uit Pennsylvania in de lobby van het hotel. Ze haakt aan bij een groep oudere vrouwen die elkaar omhelzen om het verdriet te verwerken. „Denver, Denver!”, herpakt één van hen, en een minuutje staan ze met zijn allen weer te schreeuwen in de lobby.

Juist op dat moment komt Don Fowler aanlopen. Het is negen uur ’s avonds, hij is twaalf uur onafgebroken in de weer geweest. Hij maakt zich klein en sluipt met zijn gezicht naar de muur naar buiten. „Ik geloof dat ik beter even mijn mond kan houden”, zegt Fowler als hij, nog steeds zonder zijn echtgenote, terugwandelt naar zijn auto in de 29e Straat.

Lees het verhaal van Tom-Jan Meeus over mogelijke vicepresidenten van McCain en Obama: nrcnext.nl/runningmates

    • Tom-Jan Meeus