Bij het CDA is het:respect, respect, respect

Premier Balkenende wil dat jongeren een taakstraf in de eigen wijk vervullen.

En minister Eurlings wil wangedrag in het verkeer „snoeihard” aanpakken.

Het CDA-partijcongres, afgelopen zaterdag. Er waren weinig verrassende voorstellen. Foto’s Thomas Donker thomas donker cda-congres 31 mei 2008 Donker, Thomas

Niet andere partijen of politici aanvallen. Het moest een congres van de inhoud worden, zo had het permanente campagneteam van het CDA besloten.

Uitgaan van de eigen kracht, niet negatief zijn over anderen, aan branding doen: het CDA neerzetten als de partij van normen en waarden, van fatsoen, van respect.

Alleen fractievoorzitter Pieter van Geel liet zich zaterdag op het CDA-congres in Utrecht één keer verleiden om naar VVD-leider Mark Rutte uit te halen. Dat gebeurde toen een fel en kritisch CDA-lid hem aanviel op de geringe resultaten van de regeringscoalitie en op „de betutteling door de partij”. Van Geel reageerde even fel terug. „Dit kabinet bereikt echt wel wat.” Zo noemde hij de recente besluiten over de kilometerheffing en de regeling voor jonggehandicapten (Wajongers). „We moeten niet meehuilen met de wolven in het bos, aangevoerd door Mark Rutte. Wat hij betutteling noemt noem ik betrokkenheid.”

Dus geen harde aanvallen op de VVD, op Geert Wilders of op Rita Verdonk. Hooguit was er een vileine verwijzing naar een van de partijen op de rechterflank. Zo sloot Pieter van Geel zijn toespraak af met: „Ik ben trots op u, trots op het CDA en trots op Nederland”.

Respect, dat was het thema van het voorjaarscongres van het CDA. Daar gingen alle toespraken over. Er was een dansje van meisjes die met letters ‘CDA Respect’ ophielden. Er was een gesprek over respect met onder meer een verpleegster, een Uruzgan-ganger en minister Eurlings (Verkeer, CDA). Die pleitte voor meer respect in het verkeer. „We moeten niet steeds in de tijdsklem opgefokt zijn met elkaar.” Asociaal rijgedrag – bumperkleven, afsnijden, met alcohol achter het stuur – zal „snoei, snoeihard” worden aangepakt.

Dat sloot aan bij wat CDA-leider Jan Peter Balkenende zei. „Respect kent een vriendelijke, maar ook een strenge kant. Daar hoort het grenzenstellen en handhaven bij.” Hij hield een lange verhandeling over het onderwerp. Hufterigheid is onze vijand, betoogde de CDA-leider. „We laten een kleine minderheid het niet verpesten voor de rest van Nederland”. Hij vindt dat „we terugmoeten naar de gouden regel van respect: wat gij niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”.

De premier bleef niet alleen in de abstracte termen hangen. Hij kwam met één concreet voorstel; dat was bedoeld als het ‘nieuwsitem’ van het congres en dat werd het ook. Balkenende zei dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar die over de schreef hun taakstraf moeten vervullen in hun eigen wijk, waar familie en vrienden wonen. Nu gebeurt dat nog te vaak op een anonieme locatie, aldus de premier. „Maatregelen op maat zijn gericht op het direct aanpakken van de dader, in zijn portemonnee en in zijn reputatie. Zodat ook de buurt betrokken wordt.”

Pieter van Geel kondigde een „beschavingsoffensief tegen onprettig en onwettig gedrag” aan. Het CDA zal op haar website een lijst met voorstellen publiceren om Nederland beschaafder te maken. „Ik wil in een land leven waarin aardig en vriendelijk zijn normaal is”.

In het ochtendgedeelte werd er gediscussieerd over andere thema’s, over resoluties van de leden. Er kwamen weinig verrassingen uit. Het enige voorstel dat tegen de zin van de partijtop werd aangenomen ging over de ov-jaarkaart voor mbo-studenten (zie inzet).

De partijtop van het CDA kreeg uit de zaal wel veel kritiek op de lastenverzwaring waar de lage en middeninkomens mee te maken krijgen. „We hebben een deltaplan voor lastenverlichting nodig”, riep een jonge vrouw. Van Geel deed een dringend beroep op de zaal om voorstellen af te wijzen die ingingen tegen het kabinetsplan voor een BTW-verhoging van 19 naar 20 procent. „Wij staan voor solide financieel beleid. Deze motie zou ons erg voor de voeten lopen. Maar het signaal hebben we begrepen”.

De voorstellen werden afgewezen. Want zo gaat het vaak bij het CDA; de leden lopen de partijtop niet graag voor de voeten. Een van de indieners van dit BTW-voorstel was de basisgroep sociale zekerheid, een kritische club CDA’ers die altijd opkomt voor de lage inkomens.

Teleurgesteld zaten de mannen van de basisgroep te lunchen. „Wij kregen ook veel minder spreektijd dan Van Geel. Dit is ondemocratisch”, zei penningmeester Koos Boone. Maar of meer spreektijd iets had uitgemaakt? „De rechtervleugel van het CDA is altijd veel sterker dan de linkervleugel. Maar ik geef de strijd niet op.”

Hoe lang dat een strijd blijft tegen de huidige leider van de partij is onduidelijk. Jan Peter Balkenende houdt zijn kaarten nog tegen de borst als hem wordt gevraagd of hij ook na 2011 CDA-leider en mogelijk premier wil blijven. Zaterdag maakte hij er met een glimlach wel een opmerking over. „Zegt u nou zelf: ik kan toch nog makkelijk 10 jaar mee?”

Lees de speeches, de aangenomen resoluties, en de ‘beschavingsindex’, een lijst met CDA-voorstellen, via: www.cda.nl