Bier in de kroeg of thuis zitten met limonade

Fanny & Alma staan elke maandag stil bij dingen die heel gewoon lijken en voor iedereen herkenbaar zijn.

Vandaag: rood staan en toch leuke dingen willen doen.

Illustratie Het Harde Potlood Het Harde Potlood

Alma staat in de rij bij Albert Heijn. Op de band liggen 1 brood, een halve liter melk, 1 pak spaghetti, 1 blikje tomatenblokjes en een pak euroshopper wc-papier. De caissière laat de boodschappen door haar handen langs de scanner glijden. Vier euro twintig. Alma knijpt haar tenen samen en haalt haar pas door de pinautomaat. In het beeldscherm verschijnt de vier euro twintig, Alma bidt tot Maria, iets wat ze alleen doet in uiterste noodgevallen en drukt op ja.

En dan....piep! Het geluid klinkt zo hard dat het tot aan de vleeswaren toe hoorbaar moet zijn. Haar gezicht verandert in de kleur van een salamiworst. Ze durft de mensen die achter haar in de rij staan en die zojuist hun kar hebben uitgeladen met allerlei Excellent-producten en drie potten Ben & Jerry’s, niet aan te kijken. Alma keert haar portemonnee om. Maar behalve drie age-coins, een postzegel en twee Engelse ponden zit er niks meer in. De caissière graait de boodschappen minachtend terug en zet ze naast de kassa. Alma kan gaan.

Alma voelt zich heel klein worden, wil niet thuis zijn, al helemaal niet alleen. Op zoek naar steun dus. „Hoe kan dat nou, ik heb helemaal geen kleren gekocht deze maand! En nu moet ik de 200 euro die ik gespaard had voor Australië van mijn rekening halen”, zegt Alma gefrustreerd. Ze zit in Fanny’s kabouterhuis nadat ze zichzelf bij Fanny te eten heeft uitgenodigd. Fanny schept een stuk lasagne op Alma’s bord. Het overgebleven stuk stopt ze in een plastic bakje: „Dit kun je morgen nog eten.”

Fanny heeft gelukkig nog wel geld, ze heeft het zo druk met het schrijven van haar scriptie dat ze niet eens meer tijd heeft om wat uit te geven. Over een maand gaat Alma een maand lang reizen in Australië en ze heeft nog vrijwel niets gespaard. Op een gegeven moment stond er 700 euro op haar spaarrekening, maar er was elke keer wel weer wat belangrijkers: een concert, naar de film, etentjes buiten de deur, avonden in het café.

„Je mag niet meer uit eten, geen onnodige spullen meer kopen, geen dure broodjes meer uit de kantine”, beveelt Fanny. „Je maakt 50 euro van je spaarrekening over en de rest laat je staan. Een week moet je er zeker van kunnen leven. Als je het een beetje goed aanpakt, kun je er misschien wel negen of tien dagen mee halen. 5 euro per dag. En voor morgen heb je al avondeten, dus als je alleen een brood koopt spaar je weer 4 euro uit. Dan heb je er een andere dag alweer negen.” Alma begint te glunderen, het is eigenlijk best leuk. Een soort spel. Als Alma vertrekt, stopt Fanny haar het bakje lasagne en een pot pindakaas toe.

Met een volle maag vertrekt Alma naar huis. De volgende ochtend begint een zoektocht naar goedkoop in de Vomar. Wat de allerleukste supermarkt in de wereld blijkt te zijn, want je mag je eigen producten scannen en afrekenen. Voor minder dan 4 euro is Alma klaar voor de hele dag. Nog een hele euro over. De kleuter in Alma kruipt omhoog: daar kun je heel veel rode kersjes voor kopen. Om het te vieren eet ze de lasagne als lunch. Dan belt een vriendin of ze koffie op de hoek wil drinken. Uit automatisme stemt Alma toe. Pas als de bak koffie verkeerd in haar maag klotst, herinnert ze zich haar budget. Daar is ze nu al een euro overheen.

Koffie is eigenlijk heel erg duur. Alma kan kiezen tussen zichzelf een hele dag lang voeden bij de Vomar of twee en een halve kop koffie drinken. Natuurlijk biedt de vriendin aan om te betalen, maar Alma houdt zich aan de regels en snoept een euro van haar budget voor morgen af.

Niet veel later wordt het echt moeilijk. Iedereen wil uit. Alma’s dagbudget is min 1. Ze moet thuisblijven. Zelfs daar ziet ze voor een kwartier nog wel de lol van in. Maar dat gaat gauw over. Alma komt erachter dat het meeste geld dat ze uitgeeft, opgaat aan bier. Een gele drank met bubbels en schuim. Ze bonkt met een glas water tegen haar voorhoofd. Niemand om haar heen die haar een geruststellende aai aanbiedt. De tv blijkt geen goede vriend. Hij praat door als jij stilte nodig hebt, luistert niet en koopt nooit drank voor je.

Pas de drieëntwintigste komt er weer studiefinanciering, een dag erna salaris. Daarvoor is er geen geld in zicht. Behalve als Alma haar moeder vragend aankijkt. Haar moeders knieën zullen veranderen in suiker. „Maar meisje, je hoeft toch geen honger te lijden. Hier, vijftig euro – en neem deze kiwi’s ook mee, en hier is nog een fles Italiaanse olijfolie. Je moet het zeggen, hoor, als je te weinig geld hebt.” Maar Alma is meestal te trots, zo ook nu. Het voelt veel beter om je eigen geld uit te geven.

We eten een grote pan soep leeg, bij Fanny. „Soep is ook een aanrader, in deze pan zit 1 liter bouillon, 1 courgette, twee aardappels, een bekertje crème fraîche, en een lepel mosterd. Nog geen 2 euro bij elkaar”, rekent Fanny opgewekt. Het gaat nu goed met Alma haar financiën: ze heeft weer 4 euro uitgespaard. En er is opeens heel veel tijd over voor school nu ze geen leuke dingen kan doen. Alma is blij. En ze moet ook eigenlijk niet zeuren, over een maand zit ze in Australië met haar studiefinanciering en salaris.

Maar drie dagen later is er opnieuw een leuk feestje. Alma banjert door haar woonkamer. Die 9 euro die ze heeft gespaard is daar niet genoeg voor. Zou ze aanbellen bij haar overbuurman en aanbieden op de baby te passen? En dan, als de buurman terug is, alsnog uitgaan? Alma kijkt uit het raam en ziet buurman en buurvrouw kirrend met de baby op schoot. Dit gaat niet lukken vanavond. Gedachten dansen door haar hoofd: zal ze voortaan verstandiger met geld proberen om te gaan? Of weegt de lol van twee weken in het wilde weg spenderen er tegenop en is het niet erg om zo nu en dan platzak te zijn?

Beneden op straat lopen groepen vrienden kroegen in om geld uit te geven. Het zouden háár vrienden kunnen zijn. Misschien moet Alma andere vrienden maken, vrienden die niet altijd uit willen gaan en bier willen drinken. Vrienden die thuis bordspelletjes spelen en limonade drinken. Jammer alleen dat Alma bordspelletjes en limonade haat.

    • Alma Mathijsen
    • Fanny van de Reijt