Sambavoetbal in Bern en Bazel

Tot ergernis van FIFA-baas Blatter kunnen genaturaliseerde Brazilianen voor een Europees voetballand uitkomen. „Rita Verdonk heeft in Polen niets te zeggen”, weet coach Beenhakker, die onlangs een Braziliaan strikte.

Koen Greven

De zeventiende deelnemer aan het EK is Brazilië. De voetbalgrootmacht is in Zwitserland en Oostenrijk vertegenwoordigd in de groepen A, B en D. In de favelas van Rio de Janeiro en São Paolo zal een gejuich opstijgen als hun landgenoten Deco, Pepe, Marco Aurélio, Marcos Senna of Roger Guerreiro een beslissend doelpunt maken voor Portugal, Turkije, Spanje of Polen. Het kan zomaar zijn dat een aantal Zuid-Amerikanen zich zondag 29 juni in Wenen kampioen van Europa mag noemen. Een schrikbeeld voor FIFA-baas Sepp Blatter.

De Zwitserse voorzitter van de wereldvoetbalbond is bevreesd voor een totale overheersing van de Brazilianen. In de Champions League waren in het voorbije seizoen bijvoorbeeld bijna honderd Brazilianen actief. De voorbije jaren verruilden talloze voetballers uit het land van de vijfvoudig wereldkampioen van nationaliteit. Spelers die niet in aanmerking komen om het shirt van de ‘goddelijke kanaries’ te dragen, zijn voor hun tweede vaderland doorgaans welkome versterkingen. PSV-doelman Heurelho Gomes zou als Nederlander zeker tot de selectie van Nederland hebben behoord. Maar de kans is nihil dat de keeper, die in het verleden een paar vriendschappelijke interlands voor Brazilië speelde, daadwerkelijk voor het Nederlands elftal zal uitkomen.

De FIFA wil met het aanscherpen van de regels voorkomen dat de Braziliaanse voetballers te dominant worden. In de toekomst zouden spelers vijf jaar in een land moeten spelen voordat zij zich mogen laten naturaliseren. Leo Beenhakker, de Nederlandse bondscoach van Polen, maakte onlangs nog handig gebruik van de heersende regels. Op zoek naar een creatieve speler kwam hij uit bij de Braziliaan Roger Guerreiro van Legia Warschau. De linksbenige speler kreeg mede door de hulp van president Lech Kaczynski versneld een Pools paspoort. „Die wettelijke mogelijkheid bestaat in Polen nu eenmaal”, legt Beenhakker telefonisch uit. En dan lachend: „Nee, Rita Verdonk heeft in Polen niets te zeggen.”

Alle voetballers uit de EK-selectie van Oranje zijn in Nederland geboren. Maar als het aan bondscoach Van Basten had gelegen, zou de Ivoriaan Salomon Kalou deel hebben uitgemaakt van Oranje. Verdonk hield drie jaar geleden als minister van Vreemdelingenzaken een versnelde naturalisatie van de aanvaller tegen. Bondscoach Marco van Basten had Kalou op voorhand al een plek in zijn selectie voor het WK van 2006 beloofd. Foppe de Haan, bondscoach van Jong Oranje, is van mening dat de regels voor iedereen gelijk zouden moeten zijn. „Gelijke monniken, gelijke kappen”, stelt de trainer, die in augustus het olympisch elftal zal leiden. De kans is groot dat de geboren Canadees Jonathan de Guzmán voor Nederland zal uitkomen. De Haan: „We hebben alle procedures keurig gevolgd. Jonathan is vanaf zijn twaalfde hier. Ik zie hem daarom als een voetballer uit de Nederlandse school.”

De Kroaten, die zichzelf graag afschilderen als de Brazilianen van Europa, hadden op hun beurt geen enkele moeite Eduardo Alves da Silva in de armen te sluiten. De in het Braziliaanse Rio de Janeiro geboren aanvaller had een groot aandeel in de kwalificatie van Kroatië voor het EK. De verslagenheid was dan ook enorm toen de voetballer van het Londense Arsenal op 23 februari 2008 zijn linker scheenbeen brak na een keiharde tackle. Eduardo staat zijn tweede vaderland in Zwitserland en Oostenrijk als een supporter van de nationale ploeg bij.

Het nationale elftal van Portugal is de meest ‘Braziliaanse ploeg’ van het EK. In het elftal van de Braziliaanse bondscoach Felipe Scolari zijn geboren Brazilianen Pepe en Deco bepalende spelers. Deco werd als Anderson Luis de Souza op 27 augustus 1977 geboren in het Braziliaanse São Bernardo do Campo. Portugese stervoetballers als Luís Figo en Rui Costa zagen aanvankelijk niets in een rol voor de Braziliaan. Scolari drukte zijn zin door en liet Deco uitgerekend in het Portugese shirt debuteren tegen Brazilië. Als invaller bezorgde hij de Portugezen de zege met een doelpunt uit een vrije trap vlak voor tijd. De kritiek verstomde direct. Deco was vanaf die dag een echte Portugees.

Beenhakker hoopt dat zijn genaturaliseerde Braziliaan Roger Guerreiro op het EK van meerwaarde zal zijn voor de Poolse ploeg. „Brazilianen zijn heel creatieve voetballers”, legt de voormalige bondscoach van Oranje uit. „Deze jongen heeft een heel goed linkerbeen. Hij heeft de bal echt aan een touwtje zitten. Dat soort spelers vind je in Polen nu eenmaal niet zo snel. Roger voegt echt wat toe aan onze ploeg.”

In Turkije barstte aanvankelijk kritiek los toen de geboren Braziliaan Marco Aurélio onder de naam Mehmet Aurélio zijn debuut maakte in de nationale ploeg. Beenhakker hoorde in Polen geen negatieve geluiden over Roger Guerreiro. „Nee, er zijn wel meer buitenlanders die zich in Polen willen vestigen. Dit is dan toevallig een voetballer. Deze ontwikkeling is ook moeilijk tegen te houden. De wereld is veranderd. De Nederlanders hebben zich in het verleden toch ook het recht toegeëigend zich in andere landen te vestigen? Zouden Brazilianen dat dan niet mogen?”