Rassenleer

Het artikel `Kosmische horens` (Z&cetera 17-5) bevat een aardige indruk van de Warmonderhof, de school voor biologisch-dynamische landbouw. Het schiet echter uit de bocht wanneer in het slot zonder nader commentaar de opmerking van een geïnterviewde boer wordt weergegeven: ”Rudolf Steiner had ook hele foute trekken in zijn leer, zoals de rassenscheiding.” De indruk wordt gewekt van een afgewogen artikel: naast positieve punten zijn er ook negatieve.

De geciteerde uitlating is echter onjuist. Het zou daarom tenminste moeten zijn voorzien van een relativerend commentaar. De Oostenrijker Rudolf Steiner (1861-1925) heeft in het geheel geen leer over rassenscheiding. Wel heeft hij zich over verschillende rassen uitgelaten. Daarbij wees hij vooral op het fenomeen van een rijke diversiteit van de mensheid. Er hebben het afgelopen decennium verwijten geklonken dat in zijn werk ook discriminerende opmerkingen voorkomen. In een uitvoerig rapport uit 2000, getiteld `Antroposofie en het vraagstuk van de rassen`, is de juistheid van deze verwijten onderzocht. Het rapport concludeert dat er in Steiners werk inderdaad sprake is van enige passages die weliswaar voor zijn tijd als uiterst gematigd moeten worden getypeerd, maar die in onze tijd mogelijk een discriminerende uitwerking hebben, mede gezien de sindsdien veranderde normering. Het rapport beveelt om die reden aan bij een heruitgave van deze teksten dergelijke passages van een annotatie te voorzien. Deze conclusie is in hoofdzaak onweersproken. Het desondanks zonder enige nadere nuancering citeren van een ongefundeerd gebleken vooroordeel, voedt een verkeerde publieke opinie.