Moeilijke maand voor bouwers

Crisis bij Heijmans en winstdalingen bij BAM en Dura Vermeer. Mei was geen goede maand voor de bouw. Maar de situatie is minder erg als de dalende koersen doen vermoeden.

Een lachend gezichtje onder een rode helm. Dat is het logo van de Dag van de Bouw, het evenement dat vandaag plaatsvindt waarbij bouwers hun bouwputten openstellen voor het publiek. Toch is de kans klein dat de bazen van de grote bouwbedrijven morgen even hartelijk lachen.

Het zijn geen gemakkelijke tijden voor de bouwers. De problemen bij Heijmans zijn deze week breed uitgemeten. President-commissaris Joep Brentjens vetrok onder druk van grootaandeelhouder Van Herk Groep. Twee weken geleden trad bestuursvoorzitter Guus Hoefsloot af na de vijfde winstwaarschuwing in anderhalf jaar.

Maar niet alleen Heijmans heeft het moeilijk. Donderdag presenteerde BAM, de grootste bouwer van Nederland, de cijfers van het eerste kwartaal van dit jaar. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2007 is de omzet met 147 miljoen euro gestegen naar 1,87 miljard euro. Maar de kwartaalwinst is met 2,4 miljoen gedaald naar 51,6 miljoen euro.

Eén van de oorzaken is dat de vastgoedtak van BAM minder presteerde. De winst voor belastingen over het eerst kwartaal van dit jaar (16,6 miljoen euro) werd bijna gehalveerd vergeleken met de winst (32,9 miljoen) van een jaar geleden. Dat terwijl de omzet veel minder hard terugliep (van 258 miljoen tot 252 miljoen).

Volgens BAM is de lagere marge het gevolg van minder verkochte woningen. Gestegen bouwkosten en tijdrovende ruimtelijke ordeningsprocedures leiden tot vertraging van projecten waardoor er minder woningen beschikbaar zijn om te verkopen. Bovendien kopen Nederlanders de laatste tijd minder snel een woning door strengere hypotheekeisen en verslechtering van het vertrouwen in de economie, aldus de bouwer

Dat zijn dezelfde argumenten die concurrent Heijmans bij de jongste winstwaarschuwing voegde. Ook bij Dura Vermeer, dat begin deze maand de jaarcijfers van 2007 presenteerde, werd regeldruk, gestegen bouwkosten en afwachtende consumenten genoemd als oorzaken van de winstdaling. Dura Vermeer boekte vorig jaar een winst van 23,4 miljoen euro, 4,3 miljoen minder dan 2006. Dit terwijl de omzet zelfs een paar procent toenam.

„Hout en staal zijn bijzonder duur”, stelde Dura Vermeer bestuursvoorzitter Dick van Well. „Ook is de vraag naar onderaannemers groot. Die zijn dan ook erg duur geworden.” Vorig jaar gaf Dura Vermeer 861 miljoen euro uit aan uitbesteed werk, 50 miljoen meer dan in 2006. Van Well: „Natuurlijk drukt dat de winstmarges.”

Is de situatie bij de bouwbedrijven dan werkelijk zo slecht als de koersontwikkelingen van BAM, Heijmans en Ballast Nedam doen vermoeden?

Nee, zeggen de meeste analisten. Bij Heijmans werd deze week Rob van Gelder benoemd als topman. Hij krijgt twee jaar de tijd om het bedrijf weer op de rails te krijgen. Eerder deed hij hetzelfde als topman bij baggeraar Boskalis. De orderportefeuille is bij Heijmans goed gevuld en onder een betere leiding kan het bedrijf de komende jaren de winst weer opkrikken richting de 90 miljoen euro, stellen verscheidene analisten.

Voor BAM speelt de vraag of het 21,5 procent belang in Van Oord wordt verkocht. BAM maakte in maart bekend dat het overwoog het belang in de baggeraar te verkopen. Verkoopt BAM, dan heeft het geld over om via overnames de positie als grootste bouwer van Nederland te versterken.

Bij de andere grote bedrijven als Dura Vermeer en Ballast Nedam wordt verwacht dat ze de gestegen bouwkosten inmiddels in de contracten hebben verwerkt zodat de klant een groter deel van de prijsstijgingen betaalt. Gezien de gevulde orderportefeuilles bij bijna alle bouwers en het aanhoudende tekort aan nieuwbouwwoningen is de toekomst minder somber dan deze meimaand deed vermoeden.